Mühür bozma suçu, resmi bir otorite tarafından belirlenen mühürlerin veya diğer güvenlik önlemlerinin yetkisiz kişilerce kaldırılması, bozulması veya zarar verilmesi eylemidir. Bu suç, genellikle kamusal veya özel mülkiyete ait belirli alanların, eşyaların veya belgelerin korunması amacıyla uygulanan mühürlerin izinsiz şekilde bozulmasıyla işlenir. Mühür bozma suçu, bir otoritenin uyguladığı güvenlik, koruma veya yasaklama kararlarının ihlali anlamına gelir ve bu nedenle ciddi yasal sonuçlar doğurabilir.

Mühür bozma suçu, kamu düzeninin korunması, bireysel veya toplumsal güvenliğin sağlanması ve hukuki süreçlerin bozulmaması açısından önem taşır. Örneğin, bir soruşturma kapsamında el konulan mülkler, inşaatı durdurulan binalar veya sağlık ve güvenlik gerekçesiyle kullanımı yasaklanan alanlar gibi çeşitli durumlarda mühürleme işlemi uygulanabilir. Bu mühürlerin bozulması, ilgili yasal işlemlerin aksamasına, kamu güvenliğinin tehlikeye girmesine veya hukuki süreçlerin ihlaline yol açabilir.

⚖️ Hukuki Açıdan "Mühür" ve "Bozma" Eylemi

TCK 203 kapsamında suçun oluşabilmesi için ortada teknik anlamda bir mühürleme işleminin bulunması şarttır. Mühür; sadece mum, kurşun veya telden ibaret değildir. Yetkili makamın o yerin veya eşyanın tasarrufunu kısıtladığını gösteren her türlü resmi işaret, kilitleme veya kapama düzeneği hukukça mühür sayılır.

• ■ Fiili Bozma: Mühür düzeneğinin fiziksel olarak koparılması, kırılması veya yerinden sökülmesi en yaygın bozma biçimidir.
• ■ Amaca Aykırı Kullanım: Mühüre fiziksel bir zarar verilmese dahi, mühürlenmiş yerin gizlice kullanılması (kapının altından girilmesi, başka bir girişin kullanılması vb.) da "konuluş amacına aykırı hareket" kapsamında mühür bozma suçunu oluşturur.

Mühür bozma suçu, genellikle ceza kanunları kapsamında düzenlenir ve bu suça karışan bireyler, para cezasından hapis cezasına kadar değişen yaptırımlarla karşı karşıya kalabilirler. Cezanın boyutu, mühür bozmanın niteliğine, işleniş şekline ve sonuçlarına göre değişiklik gösterebilir. Özellikle, mühür bozmanın kamu güvenliği veya bireylerin can ve mal güvenliği üzerinde doğrudan bir etkisi varsa, uygulanan cezai yaptırımlar daha ağır olabilir.

Mühür bozma suçu ile ilgili yargılama süreçlerinde, suçun işlendiğinin kanıtlanması için mühürün bozulduğuna dair somut delillerin sunulması gerekmektedir. Bu süreçte, mühürlenmiş alanın veya eşyanın durumu, mühürleme işleminin yasal dayanağı ve mühür bozma eyleminin gerçekleşme şekli gibi faktörler dikkate alınır. Avukatların bu süreçteki rolü, müvekkillerinin hukuki haklarını savunmak, delilleri sunmak ve adil bir yargılama sürecinin sağlanmasına katkıda bulunmaktır.

Mühür bozma suçu, resmi makamlar tarafından bir eşyanın ya da yerin mühürlenmesinden sonra, failin bu mührü kaldırılması ya da mührün konuluş amacına aykırı hareket etmesi durumudur. Örneğin, kumar oynatılan bir iş yerinin yetkili makamlar tarafından kapısının mühürlenmesinden sonra, kişilerin doğrudan mührü kaldırması ya da mührü kaldırmadan mühürlenen iş yerine girerek iş yerini kullanmaları halinde mühür bozma suçu oluşmaktadır.

Mühür bozma suçu T.C.K’nın 203. Maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre; ‘’Kanun veya yetkili makamların emri uyarınca bir şeyin saklanmasını veya varlığının aynen korunmasını sağlamak için konulan mührü kaldıran veya konuluş amacına aykırı hareket eden kişi, altı aydan üç yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır’’ denilmektedir.

⚠️ Soruşturmanın Ön Koşulu: Mühürleme Tutanağı

Bir eylemin TCK 203 kapsamında suç sayılabilmesi için mühürleme işleminin bir "Mühürleme Tutanağı" ile kayıt altına alınmış olması gerekir. Eğer mühürleme yapılırken usulüne uygun bir tutanak düzenlenmemişse veya tutanakta mühürlenen yer tam olarak tarif edilmemişse, fail hakkında beraat kararı verilmesi mümkündür.

Ankara ceza mahkemelerindeki savunmalarımızda en çok dikkat ettiğimiz husus, mühürleme işleminin kimin huzurunda yapıldığı ve mühürlenme nedeninin kişiye tebliğ edilip edilmediğidir. Tebligat veya bildirim eksikliği, failin "kastını" ortadan kaldıran en önemli hukuki argümanlardan biridir.

Mühür bozma suçu resmi makamlar tarafından konulan mührün bozulması ya da kullanım amacına aykırı hareket edilmesi durumunda ortaya çıkan bir suç türüdür. Özelleştirilen hizmetlerde, özel şirketler tarafından konulan mühür bozulması halinde ‘’mühür bozma’’ suçu oluşmayacaktır. Ülkemizde elektrik üretim ve dağıtım hizmetleri özel kuruluşlar tarafından yerine getirilmektedir. Bu nedenle bu şirketlerin yapmış oldukları mührün bozulması, mühür bozma suçunu oluşturmayacaktır.

Nitekim Yargıtay 11. Ceza Dairesi vermiş olduğu kararında bu yönde bir karar vermiştir: ‘’TCK'nin 203. maddesinde, esasta bir şeyin saklanmasını veya varlığının olduğu gibi muhafazasını sağlamak üzere, kanunun veya yetkili makamların emrine uyularak konulmuş mührün kaldırılması veya mührün konuluş amacına aykırı davranış cezalandırılmaktadır. Mühürleme işleminin amacı, Devlet yönetiminin bir şeyi koruma altına alma ve başkalarının tasarrufunu önleme iradesinin konulan mühürle açıklanmakta olup, bu iradeyi etkisiz duruma getirerek onu ihlal eden herhangi bir eylem suç teşkil etmektedir. Bu nedenle, yasaya uygun biçimde konulan bir mührün varlığı, mühür bozma suçunun ön koşuludur.

Elektrik sayaçlarında bulunan ve bakanlık mührü olarak adlandırılan mühürlerin sayaçlar imal edilirken üretilen sayacın standartlarda uygun şekilde elektrik tüketimini kaydettiğini belirtir mahiyette olması ve bu mühürlerin sayaçlara takılması işlemiyle elektrik dağıtım şirketlerinin bir ilgisinin bulunmaması karşısında; kullanılan sayaçta bakanlık mührünün bozulması ve bu şekilde sayaca müdahale edilmesinde mühür bozma suçunun unsurları oluşmayacağından, sanığın beraati yerine mahkumiyetine hükmedilmesi bozma sebebi sayılmıştır.’’

🏗️ İnşaat Mühür Bozma ve İmar Kirliliği (TCK 184)

Uygulamada en sık karşılaşılan mühür bozma vakaları, belediyeler tarafından ruhsatsız veya ruhsata aykırı olduğu gerekçesiyle durdurulan inşaatlarda meydana gelmektedir. Eğer mühürlenmiş bir inşaatta çalışmaya devam edilirse; fail hem TCK 203 (Mühür Bozma) hem de şartları varsa TCK 184 (İmar Kirliliğine Neden Olma) suçlarından ayrı ayrı yargılanabilir.

• Manevi Unsur: Şantiyede çalışan işçilerin mühürleme kararından haberdar olmaması durumunda işçiler cezalandırılmaz; ancak inşaat sahibi veya şantiye şefi bu durumdan doğrudan sorumludur.
• İdari Para Cezası: Ceza davasının yanı sıra Belediye Encümeni tarafından kesilen yüksek miktarlı idari para cezaları için Ankara İdare Mahkemeleri nezdinde iptal davası açılması gerekmektedir.

Mühür bozma suçunun soruşturulması ve kovuşturulması şikayete tabi değildir. Bu suç uzlaşma kapsamında değildir. Bu suçun yargılaması Asliye Ceza Mahkemesi tarafından yapılmaktadır. Şartları oluştuğu taktirde suç işleyen fail hakkında Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) ve Cezanın Ertelenmesi hükümleri uygulanabilmektedir.

🕵️ Ankara Ceza Avukatı ile Savunma Yöntemleri

Mühür bozma dosyaları şekli bir suç gibi görünse de derin teknik detaylar barındırır. Ankara Ceza Avukatı olarak müvekkillerimize sunduğumuz savunma stratejileri şunları kapsar:

Öncelikle mühürleme işlemini yapan makamın yetkili olup olmadığı denetlenir. Yetkisiz bir memur tarafından yapılan mühürleme, suçun "yasal ön koşulu"nu ortadan kaldırır. İkinci olarak, "Hata" ve "Kastın Yokluğu" argümanları geliştirilir. Eğer mühür dış etkenlerle (hava şartları, kazalar vb.) bozulmuşsa ve kişi bunu bilmeden alanı kullanmaya devam etmişse mahkumiyet kararı verilmemelidir.

Son olarak, mühürlemenin dayanağı olan idari işlemin hukuka aykırılığı ileri sürülerek bekletici mesele talebinde bulunulabilir. Hak kaybına uğramamak için 0532 136 67 54 numaralı telefonumuzdan bizimle iletişime geçerek profesyonel danışmanlık alabilirsiniz.