Geçit Hakkı Davası ve Zorunlu Geçit Hakkı

Geçit hakkı davası, bir taşınmazın başka bir taşınmaz üzerinden geçiş hakkını elde etmek veya mevcut geçit hakkını korumak için açılan hukuki bir süreçtir. Ankara gibi büyük ve gelişen bir şehirde, gayrimenkul avukatları bu tür davaların yönetilmesinde kritik bir role sahiptir.

Bu hukuki süreç, mülk sahipleri arasındaki anlaşmazlıkları çözümlerken, taşınmazın erişilebilirliğini ve kullanımını doğrudan etkiler. Özellikle bir taşınmazın ana yola veya kamusal alana erişiminin olmadığı durumlarda (Zorunlu Geçit) hayati önem taşır.

Geçit Hakkı Hangi Durumlarda İstenir?

Türk Medeni Kanunu madde 747 uyarınca, geçit hakkı talep edebilmek için şu şartların varlığı aranır:

• ■ Mutlak Geçit İhtiyacı: Taşınmazın genel yola (cadde, sokak) hiçbir bağlantısının olmaması durumudur. Bu durumda geçit hakkı verilmesi zorunludur.
• ■ Nisbi Geçit İhtiyacı: Mevcut bir yolun bulunması ancak bu yolun ihtiyacı karşılamada yetersiz kalması (dik yamaç, bataklık vb.) durumudur.
• ■ Tam Bedel Ödenmesi: Aleyhine geçit kurulan komşu taşınmazın uğrayacağı değer kaybı (fedakarlık denkleştirmesi) peşin olarak ödenmelidir.

Kime Dava Açılır? (En Az Zarar İlkesi)

Geçit hakkı davası rastgele bir komşuya açılamaz. Yargıtay'ın "Fedakarlığın Denkleştirilmesi" ilkesi gereği;

• ■ Yola ulaşımın en kısa olduğu,
• ■ Geçit kurulması halinde en az zarar görecek olan komşu parsel aleyhine dava açılır.
• ■ Mahkeme keşif yaparak en uygun güzergahı belirler.

Ankara Gayrimenkul Avukatının Rolü

Ankara gayrimenkul avukatı, geçit hakkı davasını yönetirken şu adımları izler:

• ■ Ön İnceleme: Mülkün konumu, tapu kayıtları ve kadastro durumu incelenerek geçit ihtiyacı hukuken tespit edilir.
• ■ Dilekçe ve Keşif: Dava dilekçesi hazırlanır ve mahkeme heyetiyle yapılacak keşifte en uygun yol güzergahı savunulur.
• ■ Bedel Tespiti: Bilirkişi raporundaki geçit bedeline itiraz edilerek müvekkil lehine (düşük veya yüksek) bedel belirlenmesi sağlanır.

Yargılama Giderleri Kimin Üzerindedir?

Geçit hakkı davalarının en önemli özelliği şudur:

Davalı komşunun bir kusuru olmadığı için, dava açan taraf (Davacı) davayı kazansa bile, tüm yargılama giderlerini ve davalı vekalet ücretini kendisi öder.

Görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi, yetkili mahkeme ise taşınmazın bulunduğu yer mahkemesidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Soru: Orman arazisinden geçit hakkı alınabilir mi?

Cevap: Hayır. Kamu malları (orman, mera, nehir yatağı vb.) üzerinde irtifak hakkı kurulamaz. Dava sadece özel mülkiyetteki taşınmazlara karşı açılabilir.

Soru: Taşınmaz satılırsa geçit hakkı biter mi?

Cevap: Hayır. Geçit hakkı tapuya tescil edildiği için "eşyaya bağlı" haktır. Mülk el değiştirse bile hak devam eder.

Yol Sorunlarınıza Hukuki Çözüm

Zorunlu geçit hakkı, bedel tespiti ve tapu tescil işlemleri için bize ulaşın.

Yukarıda değinilmiş olan hususlar genel hatları ile kaleme alınmış olup; her somut olay birbirinden farklı özellikler taşıyabileceğinden hak kaybına uğramamanız adına bir hukuk bürosu ile iletişime geçip profesyonel destek almanızı öneririz. (KARTALHAN HUKUK BÜROSU)