Eserin Umuma Arzı ve Telif Hakları

Eserin umuma arzı, Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun (FSEK) 14. Maddesinde düzenlenen, eser sahibinin manevi haklarından olan, eserin yayımlanması ve kamuya sunulma yetkisi anlamına gelmektedir. Bu, eserin hukuki koruma altına alınması ve ticari değerinin yönetilmesi için kritik bir başlangıç noktasıdır.

Bu salahiyet (yetki), eserin kamuya sunulma zamanını, tarzını ve koşullarını münhasıran eser sahibinin tayin etmesi gerektiğini belirtir. Bu, eser sahibinin iradesinin korunmasının en temel göstergesidir.

🔍 Umuma Arz Yetkisinin Kapsamı

Eser sahibinin bu yetkisi üç temel unsuru barındırır:

Umuma Arz Salahiyetinin Tanımı ve Hukuki Niteliği

FSEK 14. maddeye göre, bir eserin umuma arz edilip edilmemesini, yayımlanma zamanını ve tarzını münhasıran eser sahibi tayin eder. Bu, manevi bir hak olduğu için:

• ■ Eser sahibi, eserini yayınlamak veya yayınlamak için bir yayıncı veya dijital platformla anlaşma yapabilir.
• ■ Bu anlaşma genellikle eserin telif haklarının ve kullanım koşullarının belirlenmesini içerir.

Eserin umuma arz edilmesi, eserin telif haklarının korunması açısından da önemlidir; izinsiz kullanımı önlemek için gerekli adımların atılmasını gerektirir.

Hangi Durumlar Umuma Arz Sayılmaz?

Eserin sadece "ortaya çıkması" hukuken umuma arz edildiği anlamına gelmeyebilir. Aşağıdaki haller umuma arz sayılmaz ve eser sahibinin hakkını tüketmez:

• ■ Özel Çevre Kullanımı: Eserin sadece aile veya yakın arkadaş çevresinde okunması/izlenmesi.
• ■ İzinsiz İfşa: Eser sahibinin rızası dışında (hırsızlık, sızıntı vb.) eserin yayılması.
• ■ İdari İşlemler: Eserin tescil veya onay için resmi makamlara (Kültür Bakanlığı vb.) sunulması.

Dijital Ortamda Umuma Arz ve Koruma

Günümüzde internetin yaygın kullanımıyla birlikte birçok eser dijital ortamda umuma arz edilmektedir. Bir web sitesinde yayınlanan bir yazı, bir podcast'in paylaşılması veya bir video içeriğin YouTube gibi platformlarda paylaşılması, eserin geniş kitlelere ulaşmasını sağlar.

• ■ Koruma Önlemleri: Eser sahibi veya yayın haklarına sahip olan kişi, eserini umuma arz etmeden önce telif haklarıyla ilgili koruma önlemlerini almalıdır.
• ■ Pazarlama: Eserin umuma arzı, aynı zamanda eserin pazarlanması ve tanıtımı için de önemli bir fırsattır.

❓ Sıkça Sorulan Sorular

Soru: Eser sahibinin izni olmadan eser yayınlanırsa ne olur?

Cevap: Bu bir "manevi hak ihlali"dir. Eser sahibi, tecavüzün ref'i (durdurulması) ve manevi tazminat davası açabilir.

Soru: Umuma arz yetkisi devredilebilir mi?

Cevap: Hayır. Manevi haklar kişiye sıkı sıkıya bağlıdır ve devredilemez. Ancak "kullanım yetkisi" (mali haklar) sözleşme ile devredilebilir.

Eseriniz Özgürce Sizin Olsun

Telif hakkı sözleşmeleri ve ihlal davaları için uzman destek.

Yukarıda değinilmiş olan hususlar genel hatları ile kaleme alınmış olup; her somut olay birbirinden farklı özellikler taşıyabileceğinden hak kaybına uğramamanız adına bir hukuk bürosu ile iletişime geçip profesyonel destek almanızı öneririz. (KARTALHAN HUKUK BÜROSU)