1. İcra Takibi Türleri ve Başvuru Yolları

Alacağın dayandığı belgeye (senet, mahkeme kararı veya sadece fatura) göre takip türü değişir. Yanlış türde takip başlatmak, davanın iptaline ve zaman kaybına yol açar.

A. İlamlı İcra Takibi (Mahkeme Kararına Dayalı)

Alacaklının elinde bir mahkeme kararı (ilam) varsa, Türkiye'nin her yerindeki icra dairesinden takip başlatabilir. Borçlunun bu takibe itiraz hakkı çok sınırlıdır (sadece borcun ödendiğine dair resmi belge sunabilir). İlamlı icra, en güçlü takip yoludur.

B. İlamsız İcra Takibi (Fatura ve Cari Hesap)

Herhangi bir senet veya mahkeme kararı olmadan, fatura, cari hesap ekstresi veya sözleşmeye dayanarak başlatılan takiptir.

Risk: Borçlu, ödeme emrini aldıktan sonra 7 gün içinde hiçbir gerekçe göstermeden borca itiraz ederse takip durur. Bu durumda alacaklının "İtirazın İptali Davası" açması gerekir.

C. Kambiyo Senetlerine Özgü Haciz Yolu (Çek ve Senet)

Elinizde Çek, Bono (Senet) veya Poliçe varsa bu yola başvurulur. Bu, en hızlı takip türüdür.

Avantajı: Borçlunun itirazı takibi durdurmaz (imza inkarı hariç). Borçlu, mal beyanında bulunmak ve borcu 10 gün içinde ödemek zorundadır.

2. İcra Takibi Süreci: Adım Adım Tahsilat

Bir icra dosyasının açılmasından paranın tahsil edilmesine kadar geçen süreç şu aşamalardan oluşur:

• 1. Takip Talebi: Alacaklı avukatı, UYAP üzerinden veya fiziken İcra Dairesi'ne başvurur.
• 2. Ödeme Emri Tebliği: İcra müdürü borçluya ödeme emri gönderir. (Bu aşamada tebligatın doğru adrese yapılması hayati önem taşır).
• 3. Kesinleşme ve Sorgulama: İtiraz süresi (7 veya 5 gün) geçtikten sonra takip kesinleşir. Artık borçlunun malvarlığı (Banka, Tapu, Araç, SGK Maaş) sorgulanabilir.
• 4. Haciz İşlemi: Tespit edilen mallara elektronik veya fiili haciz konulur.
• 5. Satış ve Paylaştırma: Haczedilen mal satılır, para dosyaya girer ve alacaklıya ödenir.

3. Neler Haczedilebilir? Neler Haczedilemez?

Borçlu haklarını koruyan İcra İflas Kanunu'ndaki son değişiklikler (2024 Güncel) şöyledir:

Haczedilemeyen Mallar (İİK m. 82)

• Ev Eşyaları: Borçlunun ve ailesinin yaşaması için gerekli olan (buzdolabı, çamaşır makinesi, koltuk, yatak vb.) eşyalar haczedilemez. Ancak aynı eşyadan iki tane varsa biri haczedilebilir.
• Emekli Maaşı: Borçlunun açık muvafakati (onayı) olmadan emekli maaşına haciz konulamaz (SGK Kanunu).
• Mesleki Aletler: Borçlunun mesleğini sürdürmesi için zorunlu olan alet ve edevat haczedilemez.

Haczedilebilen Mallar

• Banka hesaplarındaki nakit para.
• Gayrimenkuller (Ev, Arsa, Tarla).
• Araçlar ve iş makineleri.
• Maaşın 1/4'ü (Dörtte biri).
• Şirket hisseleri ve kripto varlıklar.

4. Borçlu Mal Kaçırıyorsa: İhtiyati Haciz

Alacak vadesi gelmiş ancak ödenmemişse ve borçlunun mallarını kaçırma ihtimali varsa, İhtiyati Haciz kararı alınabilir. Bu, bir dava değil, geçici bir koruma tedbiridir.

Ankara Ticaret veya Asliye Hukuk Mahkemelerinden, %15-20 oranında bir teminat yatırılarak alınan bu karar ile, borçluya tebligat yapılmadan (habersizce) tüm hesaplarına ve mallarına bloke konulabilir. Bu, tahsilatın en etkili silahıdır.

Sıkça Sorulan Sorular (Ankara İcra Hukuku)

Soru: İcra takibi ne kadar sürer?

Borçlunun malvarlığına ve itiraz durumuna göre değişir. Malvarlığı varsa ve itiraz yoksa 1-3 ay içinde tahsilat yapılabilir. İtiraz varsa dava süreci 1-2 yıl sürebilir.

Soru: Borcumu ödeyemiyorum, hapse girer miyim?

Anayasa gereği, ekonomik suça ekonomik ceza verilir; yani borçtan dolayı hapis cezası yoktur. Ancak, "Taahhüdü İhlal" (Ödeyeceğim deyip ödememe) veya "Nafaka Borcunu Ödememe" durumlarında 3 aya kadar tazyik hapsi uygulanabilir.

Soru: Eve haciz memuru geldiğinde ne yapmalıyım?

Memurun tutanağına imza atmadan önce mutlaka bir avukata danışmalısınız. Haczedilemez eşyaların (buzdolabı vb.) tutanağa "haczedildi" olarak yazılmasına itiraz etmelisiniz.