Hakaret Suçu ve Cezası

Hakaret suçu, bir kişiye onur, şeref veya saygınlığını zedeleyecek sözler söylemek veya yazılı olarak hakarette bulunmak anlamına gelir. Sosyal medyada, kamuya açık alanlarda veya yüz yüze hakaret etmek, Türk Ceza Kanunu (TCK) kapsamında suç sayılır ve ciddi yaptırımları vardır.

Özellikle son yıllarda WhatsApp, Twitter, Instagram gibi platformlarda yapılan hakaret içerikli paylaşımlar hukuki olarak suç kapsamına girmekte ve hakaret davasına konu olabilmektedir. Peki, birine hakaret etmek hangi şartlarda suç sayılır? Cezası ne kadar? Birine hakaret edildiğinde ne yapılmalı?

İletişim teknolojilerinin gelişmesiyle birlikte "dijital sövme" olarak adlandırılan eylemler, kişilerin iş hayatından özel hayatına kadar her alanı tahrip etmektedir. Bu noktada Ankara Ceza Avukatı desteğiyle yürütülecek bir soruşturma süreci, hem failin cezalandırılmasını hem de mağdurun itibarının iade edilmesini sağlar.

Hakaret Suçu Nedir? Hangi Davranışlar Hakaret Sayılır?

TCK 125. maddeye göre, bir kişinin onur, şeref veya saygınlığını rencide edebilecek söz ve davranışlar hakaret suçunu oluşturur.

📌 Hakaret suçu şunları kapsar:

• Bir kişiye küfür etmek veya aşağılayıcı sözler söylemek
• Sosyal medya veya mesaj yoluyla hakaret etmek
• Kişinin onurunu zedeleyecek görseller, karikatürler veya videolar paylaşmak
• Tehdit içermese bile, küçük düşürücü ifadeler kullanmak

Hakaret suçunun oluşması için hakaretin bir başkasına yöneltilmiş olması gerekir. Kendi kendine hakaret eden bir kişi için suç oluşmaz. Ayrıca hakaretin "belirlenebilir" bir kişiye yapılması şarttır; ismen belirtilmese dahi matufiyet ilkesi gereği kimin hedef alındığı anlaşılıyorsa suç tamamlanmış sayılır.

⚖️ Hakaret Suçunun Maddi ve Manevi Unsurları

Hukuki literatürde hakaret suçu "soyut tehlike suçu" olarak kabul edilir. Yani kişinin saygınlığının gerçekten zarar görmesi şart değildir; söylenen sözün bu zararı verebilecek nitelikte olması yeterlidir.

• ■ Fiil: Söz, yazı, resim veya jestler aracılığıyla gerçekleştirilebilir. Bir el hareketi dahi hakaret suçuna vücut verebilir.
• ■ Kast: Fail, kullandığı ifadelerin karşı tarafın onurunu zedeleyeceğini bilerek ve isteyerek hareket etmelidir. "Şaka yaptım" veya "Ağzımdan kaçtı" gibi savunmalar hukuken kastı ortadan kaldırmaz.

Birine Hakaret Etmenin Cezası Ne Kadardır?

📌 TCK 125. maddeye göre hakaret suçunun cezası şu şekildedir:

🔴 Genel Hakaret Suçu:

• 3 aydan 2 yıla kadar hapis cezası veya adli para cezası uygulanır.
• Eğer hakaret alenen, yani toplum önünde yapılmışsa, ceza 1/6 oranında artırılır.

🔴 Kamu Görevlisine Hakaret:

• Kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret eden kişi, 1 yıldan 2 yıla kadar hapis cezası alabilir.
• Örneğin, bir polise veya hakime hakaret etmek, daha ağır bir suç sayılır.

🔴 Dini Değerlere ve Kutsal Sembollere Hakaret:

• Bir kişinin dini inançlarını aşağılamak, 6 aydan 1 yıla kadar hapis cezasına neden olabilir.

🔴 Sosyal Medyada Hakaret (TCK 125/4):

• Sosyal medya veya internet üzerinden yapılan hakaretlerde ceza artırılır.
• Hakaret alenen yapıldığı için en az 1 yıl hapis cezası verilebilir.

Özellikle Ankara’da ceza avukatı tutarak, bu suçlarla ilgili savunma yapmak veya şikayette bulunmak mümkündür.

🛡️ Karşılıklı Hakaret ve Haksız Fiil İndirimi (TCK 129)

Hakaret davasında mahkemeler, olayın başlangıç noktasını titizlikle inceler. TCK 129. madde uyarınca:

• Haksız Bir Fiile Tepki: Hakaret, mağdurun haksız bir fiiline tepki olarak işlenmişse ceza üçte birine kadar indirilebilir veya hiç ceza verilmeyebilir.
• Karşılıklı Hakaret: Eğer iki taraf da birbirine hakaret etmişse, hakim her iki tarafa da ceza vermekten vazgeçebilir.

Bu hükümlerin uygulanması için küfürlerin kronolojik sırası ve kullanılan kelimelerin ağırlığı Ankara ceza mahkemelerinde uzman bilirkişilerce incelenir.

Hakaret Suçu Şikayete Bağlı mı?

Evet, hakaret suçu şikayete bağlıdır. Yani mağdur kişi şikayet etmediği sürece savcılık bu suçu re’sen soruşturmaz. Ancak kamu görevlilerine hakaret suçu şikayete bağlı değildir ve savcılık doğrudan işlem başlatabilir. Hakaret suçlarında şikayet süresi 6 aydır. Eğer mağdur kişi 6 ay içinde şikayette bulunmazsa, hak düşer ve dava açılamaz.

🤝 Uzlaştırma ve Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması

Hakaret suçunun basit hali uzlaştırmaya tabidir. Dosya mahkemeye gitmeden önce Uzlaştırma Bürosuna gönderilir. Eğer taraflar maddi veya manevi bir edim (bağış, özür vb.) karşılığında anlaşırlarsa kamu davası düşer. Uzlaşma sağlanamazsa yargılama devam eder.

Sanık ilk kez suç işlemişse ve zararı gidermişse, mahkeme HAGB (Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması) kararı verebilir. Bu durumda sanık 5 yıl boyunca denetime tabi tutulur ve bu süre içinde suç işlemezse adli sicil kaydı (sabıkası) temiz kalır.

Hakarete Uğrayan Kişi Ne Yapmalı?

Eğer bir kişi hakarete uğradıysa, aşağıdaki adımları izleyerek yasal süreç başlatabilir:

• ✅ Savcılığa suç duyurusunda bulunmak: Şikayet dilekçesi ile WhatsApp mesajları, ekran görüntüleri sunulabilir.
• ✅ Tazminat davası açmak: Kişilik hakları ihlali nedeniyle manevi tazminat talep edilebilir.
• ✅ Sosyal medyada teknik tespit: Hakaret içeren paylaşımın ekran görüntüsü "zaman damgalı" olarak alınmalıdır.

Hakaret ve Eleştiri Arasındaki Fark Nedir?

📌 Eleştiri: Bir kişinin düşüncelerine veya davranışlarına yönelik saygılı bir şekilde yapılan yorumlardır. Hukuken suç sayılmaz.
📌 Hakaret: Bir kişinin onur ve şerefini zedeleyici ifadeler içeren söylemlerdir. Suç teşkil eder.

Örneğin:

• "Bu politikacı kötü yönetiyor." → Eleştiridir.
• "Bu politikacı hırsız, ahlaksız." → Hakarettir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Hakaret ve İtibar Davalarınız İçin Uzman Desteği

Sosyal medya hakaretleri, manevi tazminat ve ceza davalarında Ankara Bilişim Avukatı yanınızda.

Yukarıda değinilmiş olan hususlar genel hatları ile kaleme alınmış olup; her somut olay birbirinden farklı özellikler taşıyabileceğinden hak kaybına uğramamanız adına bir hukuk bürosu ile iletişime geçip profesyonel destek almanızı öneririz. Hakaret suçu, teknik delil yönetimi ve usul süreleri bakımından hassas bir konudur. (KARTALHAN HUKUK BÜROSU)