Tapu İptal ve Tescil Davası Nedir Hangi Hallerde Açılır

Tapu iptal ve tescil davası, mülkiyet haklarıyla ilgili anlaşmazlıkların çözümlendiği önemli bir hukuki süreçtir. Bu tür davalar, genellikle tapu kayıtlarındaki hatalar, haksız işlemler veya mülkiyet haklarıyla ilgili anlaşmazlıklar nedeniyle açılır.

Davanın açılmasıyla, gerçek mülk sahibinin haklarının korunması ve tapu kayıtlarının doğru bir şekilde düzeltilmesi hedeflenir. Bu tür davalar hukuka aykırı olarak ya da yolsuz olarak düzenlenmiş tapu kayıt ve sicillerinin düzeltilmesi amacıyla açılır.

Tapu İptali Hangi Durumlarda İstenir?

Tapu kayıtlarının iptali için şu hukuki sebeplerden birinin varlığı gerekir:

• ■ Hukuki Ehliyetsizlik: Taşınmazı devreden kişinin işlem anında ayırt etme gücüne sahip olmaması (yaşlılık, akıl hastalığı vb.). Bu durumda yapılan tüm işlemler geçersizdir.
• ■ Muris Muvazaası (Mirastan Mal Kaçırma): Miras bırakanın, mirasçılarını miras hakkından yoksun bırakmak için tapuda satışı bağış gibi göstermesi.
• ■ İrade Sakatlığı (Hata, Hile, Korkutma): Kişinin kandırılarak veya tehdit edilerek tapu devrine zorlanması. (Hata ve hilede 1 yıl, korkutmada tehdidin kalkmasından itibaren 1 yıl içinde dava açılmalıdır).
• ■ Vekalet Görevinin Kötüye Kullanılması: Vekilin, vekalet verenin zararına hareket ederek taşınmazı düşük bedelle veya danışıklı olarak başkasına devretmesi.
• ■ Aile Konutu Şerhi: Eşin rızası alınmadan aile konutunun satılması veya ipotek edilmesi.

Davayı Nerede Açmalısınız? (Kesin Yetki)

Tapu davalarında yetki kuralı kesindir ve kamu düzenindendir:

• ■ Görevli Mahkeme: Asliye Hukuk Mahkemesi.
• ■ Yetkili Mahkeme: Taşınmazın bulunduğu yer mahkemesidir (HMK m. 12).

Örnek: Ankara'da oturan bir kişi, İzmir'deki arsası için dava açacaksa, davayı İzmir Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açmak zorundadır.

Dava Açma Süresi (Zamanaşımı)

Tapu iptal davasının sebebine göre süreler değişir:

• ■ Muris Muvazaası: Zamanaşımı yoktur, her zaman açılabilir.
• ■ Hata, Hile, Korkutma: 1 yıllık hak düşürücü süre vardır (Hata ve hilenin öğrenildiği, korkutmanın etkisinin kalktığı tarihten itibaren).
• ■ Olağanüstü Zamanaşımı: Tapu kütüğünde malik görünen kişi, davasız ve aralıksız 10 yıl zilyetliği sürdürürse ve iyiniyetliyse mülkiyeti kazanır (TMK m. 712).

İspat Yükü ve Mahkeme Süreci

Tapu iptal ve tescil davası sürecinde, davacının mülkiyet haklarına sahip olduğunu kanıtlaması gerekir. Bu, genellikle mülkün alım satım sözleşmeleri, miras belgeleri, tapu kayıtları, tanık beyanları ve bilirkişi incelemeleriyle yapılır.

Mahkeme, sunulan kanıtları değerlendirir ve eğer davacının iddiaları haklı bulunursa, tapu kayıtlarının iptal edilmesine ve gerçek mülk sahibi adına tescil edilmesine karar verir.

Sıkça Sorulan Sorular

Soru: Dava devam ederken taşınmaz satılırsa ne olur?

Cevap: Bu büyük bir risktir. Bunu önlemek için dava açılırken mutlaka "İhtiyati Tedbir" talep edilmeli ve tapu kaydına şerh düşülmelidir. Aksi halde taşınmaz üçüncü kişilere satılabilir.

Soru: Babam kardeşime ev devretmiş, dava açabilir miyim?

Cevap: Evet. Eğer baba vefat etmişse "Muris Muvazaası" nedeniyle tapu iptal ve tescil davası açarak payınızı alabilirsiniz. Baba sağ ise bu dava açılamaz.

Gayrimenkul Haklarınızı Koruyun

Miras, muvazaa ve tapu iptal davaları için uzman hukuki destek alın.

Yukarıda değinilmiş olan hususlar genel hatları ile kaleme alınmış olup; her somut olay birbirinden farklı özellikler taşıyabileceğinden hak kaybına uğramamanız adına bir hukuk bürosu ile iletişime geçip profesyonel destek almanızı öneririz. (KARTALHAN HUKUK BÜROSU)