Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şuyu) Davası

Ortaklığın giderilmesi (İzale-i Şuyu), birden fazla kişinin mülkiyetinde olan bir taşınmazın paylaşılamaması durumunda ortaklığın sonlandırılması ve malın bölünerek her bir paydaşın hakkının ayrı ayrı tespit edilmesi sürecidir.

Bu dava, paylı veya elbirliği (miras) mülkiyetine son vererek, kişisel mülkiyete geçişi sağlar. Paydaşlardan her biri, hukuki bir işlem gereğince ortak mülkiyeti devam ettirme yükümlülüğü bulunmadıkça, malın paylaşılmasını isteyebilir (TMK m. 698).

Ortaklık Nasıl Giderilir? (İki Yöntem)

Mahkeme, ortaklığın giderilmesine karar verirken iki temel yöntemden birini uygular:

• ■ Aynen Taksim (Bölerek Paylaşma): Eğer taşınmazın bölünmesi teknik ve hukuki olarak mümkünse (büyük bir arazi gibi) ve değer kaybı oluşmayacaksa, mahkeme taşınmazı bölerek paylaştırır. Ancak bir dairenin bölünmesi mümkün değildir.
• ■ Satış Suretiyle Giderme (İhale): Aynen taksim mümkün değilse veya taraflar anlaşamazsa, taşınmaz icra yoluyla açık artırmada satılır. Elde edilen para, paydaşlara hisseleri oranında dağıtılır.

Dikkat: Üzerindeki Yapı Kime Ait? (Muhdesat)

Ortak arazinin üzerinde bir bina, ağaç veya yapı varsa ve bu yapı hissedarlardan biri tarafından yapılmışsa, satıştan elde edilen paranın paylaşımı değişir.

Bu durumda o kişi, "Muhdesatın Aidiyetinin Tespiti Davası" açarak yapının değerini ayrıca talep edebilir. Bu dava, ortaklığın giderilmesi davasını bekletici mesele yapar.

Davayı Nerede Açmalısınız? (Kesin Yetki)

Ortaklığın giderilmesi davalarında mahkeme kuralları şöyledir:

• ■ Görevli Mahkeme: Sulh Hukuk Mahkemesi.
• ■ Yetkili Mahkeme: Taşınmazın bulunduğu yer mahkemesidir (Kesin yetki kuralıdır).

Örnek: Ankara'da yaşayan biri, Eskişehir'deki miras kalan arsa için davayı Eskişehir Sulh Hukuk Mahkemesi'nde açmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Soru: Hissedar olmayan biri ihaleye girebilir mi?

Cevap: Evet. Satış "herkese açık" yapılırsa yabancılar da girebilir. Ancak taraflar "sadece ortaklar arasında satış" konusunda anlaşırsa (tmk m. 699), dışarıdan kimse katılamaz.

Soru: Dava masraflarını kim öder?

Cevap: Davayı açan kişi başta masrafları öder. Ancak dava sonunda tüm masraflar ve vekalet ücretleri, hissedarların payları oranında bölüştürülür.

Ortaklığı Sonlandırın, Hakkınızı Alın

Miras paylaşımı, izale-i şuyu ve satış süreçleri için uzman hukuki destek.

Yukarıda değinilmiş olan hususlar genel hatları ile kaleme alınmış olup; her somut olay birbirinden farklı özellikler taşıyabileceğinden hak kaybına uğramamanız adına bir hukuk bürosu ile iletişime geçip profesyonel destek almanızı öneririz. (KARTALHAN HUKUK BÜROSU)