Kişisel Verileri Kaydetme Suçu: TCK 135–138 ve KVKK — Ceza, İhlal Türleri ve Savunma

Dijital çağda kişisel verilerin korunması, hukukun en kritik konularından biri haline gelmiştir. Ad, soyad, kimlik bilgisi, telefon numarası, fotoğraf, ses kaydı ve konum verisi gibi kişisel veriler bireyin mahremiyetinin ayrılmaz bir parçasıdır. Bu verilerin rızasız kaydedilmesi, paylaşılması veya imha edilmemesi Türk Ceza Kanunu m. 135–138 kapsamında suç oluşturur.

Ankara Ceza Avukatı olarak kişisel veri ihlali davalarında; suçun nitelendirmesi, özel nitelikli veri ağırlaştırıcısı analizi, KVKK başvurusu koordinasyonu ve manevi tazminat süreçleri konularında hem mağdurlar hem de veri sorumluları için hukuki hizmet sunuyoruz.

Gizli kamera suçuyla ilgili bilgi için gizli kamera ve özel hayatın gizliliği ihlali sayfamıza göz atabilirsiniz.

1. Suç Türleri ve Ceza Miktarları (TCK 135–138)

Zamanaşımı: 8 yıl. Görevli mahkeme: Asliye Ceza Mahkemesi (nitelikli hallerde Ağır Ceza). Bu suçlar şikâyete tabi olmadığından savcılık re'sen soruşturma başlatabilir.

2. Kişisel Veri Kaydı Suçunun Unsurları

TCK m. 135 uyarınca suçun oluşabilmesi için şu unsurların bir arada bulunması gerekir:

• Kişisel veri niteliği: Kaydedilen bilginin gerçek kişiyi doğrudan veya dolaylı olarak tanımlamaya yaraması gerekir; ad, soyad, kimlik numarası, fotoğraf, ses kaydı, e-posta, konum ve sağlık bilgileri bu kapsama girer
• Hukuka aykırılık: Kaydın ilgili kişinin açık rızası alınmadan ya da kanuni bir dayanak olmaksızın gerçekleştirilmesi gerekir; rızanın varlığı suçu ortadan kaldırır
• Kast: Suç yalnızca kasıtla işlenebilir; taksirle veri kaydetme bu kapsamda değerlendirilemez
• Özel nitelikli veriler: Kişinin siyasi görüşü, dini inancı, ırki kökeni, cinsel yaşamı, sağlık durumu veya sendikal bağlantısına ilişkin veriler "özel nitelikli veri" sayılır ve bu verilerin kaydı temel cezanın yarı oranında artırılmasına yol açar

3. İzinsiz Ses ve Video Kaydı — Özel Hayatın Gizliliği

Kişinin rızası olmadan yapılan ses veya video kayıtları hem hukuka aykırı delil sayılabilir hem de suç oluşturabilir:

• Özel konuşma kaydı: Kişi özel konuşmasını kaydetmeden önce karşı tarafa haber vermezse kayıt hukuka aykırıdır; delil olarak kabul edilmeyebilir ve TCK m. 134 kapsamında 1–3 yıl hapis cezasına yol açabilir
• İş yerinde gizli kayıt: İşverenin çalışanlardan habersiz ses kaydı alması veya bildirim yapılmadan güvenlik kamerası kurması suç oluşturabilir. Kaydın güvenlik amacıyla yapıldığı ve çalışanların bilgilendirildiği durumlarda hukuka uygunluk tartışmalı olmaktadır
• Boşanma davasında gizli ses kaydı: Eşin haberi olmadan yapılan ses kayıtları genellikle hukuka aykırı delil sayılır; ancak şiddet, tehdit veya zorla yapılan konuşmaları kanıtlamak için yapılan kayıtlar mahkemede ayrıca değerlendirilir
• Sosyal medyada paylaşım: Hukuka aykırı olarak kayıt altına alınan ses veya görüntünün üçüncü kişilerle paylaşılması ya da internette yayılması TCK m. 136 kapsamında 2–4 yıl hapis cezasına yol açar

Ceza soruşturması sürecinde sanık hakları için sanık hakları ve adil yargılanma sayfamıza bakabilirsiniz.

4. Verileri Yok Etmeme Suçu ve KVKK Yükümlülükleri

Kişisel verilerin yalnızca izinsiz kaydedilmesi değil; yasal saklama süresi dolmasına rağmen silinmemesi de suçtur:

• TCK m. 138: Kanunların belirlediği sürelerin geçmiş olmasına karşın verileri sistem içinde yok etmeyenler 1–2 yıl hapis cezasıyla cezalandırılır
• KVKK m. 7: İşlenme nedeni ortadan kalkan verilerin derhal silinmesi, yok edilmesi veya anonim hale getirilmesi yükümlülüğü veri sorumlusuna aittir
• KVKK İdari Para Cezası: Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK), TCK soruşturmasından bağımsız olarak ihlalin ağırlığına göre 1,3 milyon TL'ye kadar idari para cezası verebilir
• Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı: Bilişim Suçları Bürosu son dönemde verilerin imha edilmemesine yönelik soruşturmalara büyük önem vermektedir

Ceza soruşturması süreci için ceza soruşturması süreci sayfamıza bakabilirsiniz.

5. Verilerim İzinsiz Kaydedildi — Ne Yapmalıyım?

Rızanız olmadan kişisel verileriniz kaydedildi veya paylaşıldıysa izlenecek adımlar:

• Delil tespiti: İçeriğin silinmeden önce zaman damgalı ekran görüntüsü veya noter tespiti alınmalıdır; deliller muhafaza edilmeden savcılığa başvurmak süreci zorlaştırır
• Savcılığa suç duyurusu: TCK m. 135–138 kapsamında savcılığa şikâyet dilekçesi sunulabilir; suçlar şikâyete tabi olmadığından savcılık re'sen de harekete geçebilir
• KVKK başvurusu: Kişisel Verileri Koruma Kurumu'na şikâyette bulunarak idari para cezası sürecinin başlatılması talep edilebilir
• Manevi tazminat davası: Ceza davasından bağımsız olarak Asliye Hukuk Mahkemesi'nde manevi tazminat davası açılabilir
• İçerik kaldırma: 5651 sayılı Kanun kapsamında erişim engelleme ve "unutulma hakkı" başvurusu yapılabilir; bu süreç ceza davasıyla paralel yürütülmelidir

6. Sık Yapılan Hatalar ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

Kişisel veri ihlali davalarında en kritik hatalar:

• "Zaten herkese açık bilgi" yanılgısı: Sosyal medyada herkese açık paylaşılan veriler bile rızasız toplandığında veya başka amaçlarla kullanıldığında TCK m. 135 kapsamında suç oluşturabilir
• Çalışan rızasını sözlü almak: KVKK kapsamında rızanın açık, belgelenebilir ve özgür iradeyle verilmiş olması gerekir; sözlü rıza yetersizdir
• İçerikleri kaldırmadan şikâyete gitmek: Yayılmaya devam eden içerik hem maddi hasarı artırır hem de erişim engeli kararının aciliyetini ortadan kaldırabilir; önce tedbir başvurusu yapılmalıdır
• KVKK ve TCK süreçlerini birbirinden ayrı yürütmek: İki yol birbirini dışlamaz; idari ve cezai süreçleri eş zamanlı yürütmek hem caydırıcılığı artırır hem de tazminat taleplerini güçlendirir
• Boşanma sürecinde delil ararken suç işlemek: Eşin izni olmadan ses veya video kaydı almak hem hukuka aykırı delil sayılır hem de karşı tarafın elini güçlendirir; boşanma davasında avukatsız delil toplamamalıdır
• Veri silme yükümlülüğünü ertelemek: Saklama süresi dolan verilerin silinmemesi TCK m. 138 suçu oluşturur; veri sorumluları düzenli veri envanteri denetimiyle bu riski azaltabilir. Tutuklamaya itiraz için tutuklamaya itiraz sayfamıza bakabilirsiniz

Sıkça Sorulan Sorular

Kişisel verilerimi izinsiz kaydeden biri ne ceza alır?

TCK m. 135 uyarınca 1–3 yıl hapis cezası. Özel nitelikli veri (sağlık, cinsel yaşam) söz konusuysa ceza yarı oranında artırılarak 1,5–4,5 yıla çıkar.

İzinsiz fotoğrafım paylaşıldı; ne yapabilirim?

İlgili platforma içerik kaldırma başvurusu, savcılığa TCK m. 136 kapsamında suç duyurusu, KVKK'ya başvuru ve manevi tazminat davası açılabilir. Şantaj içerikli paylaşımlar için şantaj suçu ve hukuki boyutu sayfamıza bakabilirsiniz. Ceza davalarında savunma için ceza davalarında savunma teknikleri sayfamıza bakabilirsiniz.

İşveren çalışanın konuşmalarını kaydedebilir mi?

Hayır. Çalışanın haberi olmadan yapılan kayıtlar suçtur. KVKK kapsamında çalışanın açık ve belgelenmiş rızası alınmadan ses kaydı yapılması hem cezai hem de idari yaptırım doğurur.

Boşanma davasında gizli ses kaydı geçerli midir?

Gizlice yapılan ses kaydı kural olarak hukuka aykırı delil sayılır. Ancak şiddet veya tehdidin ispatına yönelik kayıtlar mahkemede ayrıca değerlendirilebilir. Zorunlu müdafilik halleri için zorunlu müdafilik halleri sayfamıza bakabilirsiniz.