Şimdi Yazın
Şimdi Yazın
Ankara merkezli Uzman Avukat kadromuzla, güncel mevzuat ışığında
güvenilir danışmanlık ve sonuç odaklı hukuki çözümler sunuyoruz.
İkinci el araç piyasasında sık karşılaşılan bir sorun: Aldığınız araç piyasa değerinin altında fiyatlandırılmıştı. Sonradan aracın pert kayıtlı olduğunu öğrendiniz. Mahkeme "zaten ucuza aldın, demek ki biliyordun" diyerek davanızı reddedebilir mi?
Yargıtay 13. Hukuk Dairesi bu kararıyla net biçimde yanıtlamıştır:
Aracın piyasa değerinden düşük satın alınması, alıcının ayıbı bildiğine karine teşkil etmez. Ayıbın alıcıdan gizlenmediğinin ispat yükü satıcıya aittir.
Ayıplı mal uyuşmazlıkları konusunda Ayıplı Mal Sorumluluğu sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Aracın piyasa değerinin altında satın alınmış olması alıcının ayıbı bildiğine karine oluşturmaz; ispat yükü satıcıya aittir.
Pert kayıtlı araç; trafik kazası, sel, yangın gibi olaylar sonucunda ağır hasar gören ve sigorta şirketi tarafından "toplam hasar" ilan edilen araçtır. Bu araçlar resmi kayıtlarda pert olarak işaretlenir ve ikinci el değerleri önemli ölçüde düşer. Satış anında bu kaydın alıcıya bildirilmemesi açıkça gizli ayıp oluşturur.
Gizli ayıp; teslim anında olağan bir incelemeyle fark edilemeyen, sonradan ortaya çıkan ya da satıcı tarafından kasıtlı olarak saklanan kusurlardır. Pert kaydı, noter satış sözleşmesine ya da araç belgeleri üzerine açıkça yazılmadığı sürece alıcı tarafından bilinmesi beklenemez. Bu nedenle pert kaydı tipik bir gizli ayıp örneğidir.
TBK m. 223 (mülga BK m. 223) uyarınca alıcı, adi muayene ile ortaya çıkaramadığı bir ayıbı sonradan öğrendiğinde derhal satıcıya bildirmekle yükümlüdür. Aksi halde satılanı ayıplı haliyle kabul etmiş sayılır. Bu kararın somut olayında davacı, pert kaydını sigorta başvurusu sırasında öğrenmiş ve aynı gün noter ihtarnamesiyle satıcıya bildirmiştir. Bu davranış, gizli ayıp bildirim yükümlülüğünü eksiksiz yerine getirmektedir.
Bu kararın en kritik hukuki mesajı ispat yüküne ilişkindir. Mahkeme; "alıcı ucuza aldı, demek ki ayıbı biliyordu" gerekçesiyle davayı alıcı aleyhine sonuçlandıramaz. Aksine, alıcının ayıbı önceden bildiğini ya da ayıbın gizlenmediğini ispat etmek satıcıya düşer. Satıcı bu ispatı yapamadığı sürece gizli ayıp sorumluluğu devam eder.
Alacak ve tazminat davaları konusunda Alacak Davası sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Yargıtay 13. Hukuk Dairesi 2016/22567 E. , 2019/4145 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ: Asliye Hukuk Mahkemesi
Davacı öğrendiği gizli ayıbı 12.03.2015 tarihli noterden düzenlenen ihtarname ile davalıya bildirmiştir. Davacı gizli ayıp nedeniyle derhal satıcılara ihbarda bulunmakla satılanı, kanun hükmü gereğince ayıplı haliyle kabul etmemiştir.
Mahkemece, alınan bilirkişi raporu doğrultusunda aracın piyasa değerinden düşük satın alınması nedeniyle davacının ayıbı bildiğine kanaat getirilmiş ise de aracın piyasa değerinden düşük satın alınması davacının ayıbı bildiğine karine teşkil etmez. Dava konusu araçta bulunan ayıbın davacıdan gizlenmediğinin ispat yükü davalı taraftadır.
Hal böyle olunca; mahkemece, açıklanan hususlar göz önünde tutularak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, aksi düşüncelerle yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.
SONUÇ:
Temyiz olunan kararın BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere 28.03.2019 günde oybirliğiyle karar verildi.
Pert kaydı gizli ayıp niteliği taşıdığından; aracın iadesi ve satış bedelinin geri alınması, bedel indirimi veya tazminat taleplerinden birini seçerek satıcıya karşı dava açabilirsiniz. Öncelikle öğrendiğiniz anda noter ihtarnamesiyle satıcıya bildirmeniz gerekir.
Hayır. Bu Yargıtay kararı tam olarak bu gerekçeyi reddetmiştir. Düşük fiyat, alıcının ayıbı bildiğine karine oluşturmaz. Ayıbın alıcıdan gizlenmediğini ispat etmek satıcıya düşer.
Pert kaydı; sigorta veya kasko başvurusu sırasında, araç ekspertiz raporunda, ya da noter ya da trafik kayıtlarının araştırılması sonucunda öğrenilebilir. Öğrendiğiniz anda bildirimi gecikmeden yapmanız gerekir.
Gizli ayıbı öğrendiğiniz anda derhal satıcıya bildirmeniz zorunludur. TBK m. 223 uyarınca bildirimi ihmal ederseniz satılanı ayıplı haliyle kabul etmiş sayılırsınız. Bildirim noter ihtarnamesiyle yapılması ispat güvenliği açısından en doğru yoldur.
TBK m. 231 uyarınca taşınır satımında ayıptan doğan haklar teslimden itibaren 2 yıllık zamanaşımına tabidir. Ancak satıcı ayıbı kasten gizlediyse bu süre işlemez ve genel zamanaşımı (10 yıl) uygulanır.
Sözlü beyanın ispatı son derece güçtür. Satıcının ayıbı açıkça bildirdiğini kanıtlamak yine satıcıya düşer. Bu nedenle pert kaydının sözleşmede ya da teslim belgelerinde yazılı olarak açıkça belirtilmemesi, satıcının "söyledim" iddiasını desteklemez.
Evet. Bu kararda davacı; satış bedelinin yanı sıra araç için yapmış olduğu masrafların da tahsilini talep etmiş olup Yargıtay bu taleplerin değerlendirilmesi için kararı bozmuştur. Araç için yapılan zorunlu harcamalar da tazminat kapsamında talep edilebilir.
Gizli ayıplı araç satışında haklarınızı korumak için profesyonel destek alabilirsiniz.
Yukarıda değinilmiş olan hususlar genel hatları ile kaleme alınmış olup; her somut olay birbirinden farklı özellikler taşıyabileceğinden hak kaybına uğramamanız adına bir hukuk bürosu ile iletişime geçip profesyonel destek almanızı öneririz. (KARTALHAN HUKUK BÜROSU)