Şimdi Yazın
Şimdi Yazın
Ankara merkezli Uzman Avukat kadromuzla, güncel mevzuat ışığında
güvenilir danışmanlık ve sonuç odaklı hukuki çözümler sunuyoruz.
Trafik kazalarında sigorta şirketlerinin en sık başvurduğu ret gerekçelerinden biri, sürücünün kaza anında yasal alkol sınırını aşmış olmasıdır. Kasko sigortası genel şartlarında alkollü araç kullanımının teminat dışı kalan haller arasında sayılması, sigorta şirketlerine bu gerekçeyi otomatik olarak kullanma imkanı tanıyor gibi görünmektedir. Ancak Yargıtay'ın yerleşik içtihadı bu yaklaşımı kesinlikle reddetmektedir.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2018/4514 K. sayılı bu kararı, sigortalının yalnızca alkollü olması nedeniyle teminat dışı bırakılamayacağını oybirliğiyle teyit etmektedir. Kararın en kritik noktası şudur: Sigorta şirketinin ödeme yapmaktan kaçınabilmesi için sürücünün alkollü olduğunu değil, kazanın münhasıran (salt) alkolün etkisiyle meydana geldiğini ispat etmesi gerekmektedir.
Bu içtihat, özellikle karşı tarafın tam kusurlu olduğu kazalarda sigortalı lehine son derece güçlü bir hukuki dayanak oluşturmaktadır. Somut olayda sigortalının alkol düzeyi 1,29 promil olmasına karşın tüm kusur karşı araç sürücüsüne ait bulunmuş ve Yargıtay bu gerekçeyle yerel mahkeme kararını bozmuştur.
Bu Yargıtay kararında uygulamaya geçen "illiyet bağı" ilkesi, sigorta hukukunun en temel ve uygulamada en çok tartışılan kavramlarından biridir. İlliyet bağı, bir olayın (alkolün) başka bir olayı (kazayı) doğrudan ve zorunlu biçimde meydana getirmesi demektir.
Kasko Sigortası Genel Şartları A.5.5. maddesi uyarınca zararın teminat dışı kalabilmesi için kazanın, sürücünün salt alkolün etkisi altında gerçekleştirmesi şartı aranmaktadır. Buna göre:
.png)
MAHKEMESİ: Bölge Adliye Mahkemesi
İLK DERECE MAHKEMESİ: Asliye Ticaret Mahkemesi
Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi'nce verilen 26.10.2017 tarih ve 2017/483 Esas - 2017/732 Karar sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi süresi içinde davacı vekili tarafından istenmiş olmakla dosya incelendi, gereği düşünüldü:
-K A R A R-
Davacı vekili; Sigorta Tahkim Komisyonuna verdiği dilekçede; 25/10/2015 tarihinde vekil edeni yönetimindeki araç ile sürücüsünün belirlenemediği plakalı sayılı aracın çarpışması sonucunda, davalı şirket nezdinde kasko sigortası bulunan vekil edenine ait aracın hasarlandığını, hasarın giderimi için davalı sigortaya yapılan başvurunun 23/11/2015 tarihli yazı ile olay sırasında sürücünün alkollü olması nedeniyle reddedildiğini, vekil edeninin kaza anında vücudunda 1.29 promil alkol bulunduğunu, ancak kaza tespit tutanağındaki belirlemelerden de anlaşılacağı üzere olayın alkolün etkisi ile gerçekleşmediğini, Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatları çerçevesinde davalı şirketinin hasar tazminatını ödemesi gerektiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 57.349,30-TL'nin sigorta şirketinden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Sigorta A.Ş vekili cevabında; kaza sırasında sürücü davacının 1.29 promil alkollü olduğunun belirlendiğini, zaten bu konuda uyuşmazlık bulunmadığını, bu durumda meydana gelen hasarın sigorta teminatı kapsamı dışında bulunduğunu ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyetince; başvurunun reddine karar verilmiş, davacının Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyetine yaptığı itiraz üzerine itirazın vekalet ücretine ilişkin bölümünün kabulüne, diğer itirazların reddine karar verilmiş; İtiraz Hakem Heyeti Kararına karşı başvuran vekili tarafından süresinde istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
Davacı istinaf dilekçesinde, müvekkili sürücünün kaza esnasında 1.29 promil alkollü olmasının kazanın oluşumunda etkili olmaması nedeniyle sigorta şirketinin meydana gelen hasardan sorumlu olması gerektiği, Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatlarının da bu yönde olduğu, dolayısıyla itiraz hakem heyetince verilen kararın usul ve yasaya aykırı bulunduğunu belirtmiştir.
İstinaf incelemesinde somut olayda; tazmini istenen zararlandırıcı olayın meydana geldiği tarihin 23/11/2015 olduğu, sigorta teminatı kapsamında kalmayı belirleyecek olan yeni yasal düzenleme mevcut olup; davacının olay sırasında yasal limiti aşacak şekilde alkollü olması nedeniyle meydana gelen hasarın sigorta teminatı kapsamı dışında bulunduğunun açık olduğu ve bu nedenle hakem heyetince davanın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından; yerinde görülmeyen istinaf talebinin reddine dair karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Somut olayda davacı-sigortalı, kendi sigortasından araç hasarını talep etmekte olup, yasa ve poliçenin eki genel şartları yanlış uygulanmıştır. Kasko Sigortası Genel Şartlarının A/1. maddesine göre gerek hareket gerekse durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması müsademesi devrilmesi düşmesi yuvarlanması gibi kazalar ile 3. kişilerin kötü niyet ve muziplikle yaptıkları hareketler aracın yanması çalınması veya çalınmaya teşebbüs sonucu oluşan maddi zararların bu tür sigortanın teminatı kapsamında olduğu anlaşılmaktadır.
Diğer taraftan TTK'nun 1409 (1282 md.) maddesi uyarınca sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir. Ayrıca, Motorlu Kara Taşıtları Kasko Sigortası Genel Şartları'nın A.5.5. maddesinde; taşıtın, uyuşturucu maddeler veya Karayolları Trafik Kanunu uyarınca yasaklanan miktardan fazla içki almış kişiler tarafından kullanılması sırasında meydana gelen zararların sigorta teminatı dışında olduğu belirtilmiştir. Zararın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibarıyla sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla, sürücünün alkollü olması tek başına zararın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda zararın teminat dışı kaldığının ispat yükü sigortacıya düşmektedir.
Somut olayda, meydana gelen trafik kazasında sigortalı, 1.29 promil alkollü bulunmuştur. Kaza tespit tutanağında, tüm kusurun karşı araç sürücüsünde olduğu belirtilmiştir. Eksper raporunda da %100 kusurun karşı tarafta olduğu açıklanmıştır. Mahkemece de kusur araştırması yapılmadığına göre, olayda hiçbir kusuru olmayan sigortalının sırf alkollü olması nedeniyle rizikonun teminat dışı olarak kabul edilerek davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.
SONUÇ:
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 6100 sayılı HMK 373/2. maddesi uyarınca dosyanın mahkemesine (hakem heyetine karar örneğinin) Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, 25/04/2018 günde oybirliğiyle karar verildi.
Bu Yargıtay kararı, sigorta hukuku uygulamasında birkaç açıdan emsal niteliği taşımaktadır:
Karar, TTK m.1409 uyarınca teminat dışı kalma iddiasının sigortacı tarafından ispat edilmesi gerektiğini net biçimde ortaya koymaktadır. Bu, uygulamada son derece önemli bir güvencedir; zira sigortalılar çoğunlukla aksi yönde bir baskıyla karşılaşmaktadır.
Kaza tespit tutanağı ve eksper raporu, mahkeme tarafından esas alınan temel deliller olmuştur. Kusur araştırması yapılmaksızın verilen ret kararının bozulması, bu belgelerin hukuki değerini açıkça teyit etmektedir. Dolayısıyla kaza sonrası kaza tutanağının doğru düzenlenmesi ve eksper raporunun titizlikle incelenmesi kritik önem taşımaktadır.
Dosya; Sigorta Tahkim Komisyonu, İtiraz Hakem Heyeti ve Bölge Adliye Mahkemesi aşamalarında sigortalı aleyhine sonuçlanmıştır. Ancak Yargıtay tüm bu kararları bozarak sigortalının haklılığını tescil etmiştir. Bu durum, hak arama yolunda pes etmemenin ve temyiz yolunu kullanmanın önemini açıkça ortaya koymaktadır.
Sigorta tazminat davaları ve ret kararlarına itiraz süreçleri hakkında Ankara Sigorta Avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Alkollü araç kullanımı nedeniyle kaza geçiren ve sigorta tazminatı reddedilen sigortalıların izlemesi gereken hukuki yol şu şekildedir:
Trafik kazası sonrası tazminat hakları ve zamanaşımı süreleri hakkında Trafik Kazası Tazminat Zamanaşımı sayfamıza göz atabilirsiniz.
Bu karara göre evet, kazanın karşı tarafın kusuruyla meydana geldiği durumlarda evet. Yargıtay, sigortalının 1,29 promil alkollü olmasına karşın tüm kusurun karşı araç sürücüsünde bulunması nedeniyle sigorta şirketinin ödeme yapmak zorunda olduğuna hükmetmiştir.
Hayır. Kasko Sigortası Genel Şartları A.5.5. maddesine göre teminat dışı kalma için kazanın münhasıran (salt) alkolün etkisiyle meydana gelmesi gerekir. Sürücünün alkollü olması tek başına yeterli değildir; illiyet bağı da ispat edilmelidir.
Kaza tespit tutanağı ve eksper raporunu inceleyin. Kusur dağılımını belgeleyin ve 6 ay içinde Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurun. Tahkim süreci sonucuna göre temyiz de dahil olmak üzere tüm hukuki yolları kullanabilirsiniz.
Belirli eşiklerin üzerindeki tahkim kararlarına karşı istinaf ve temyiz yoluna başvurulabilir. Bu kararın seyri de tam olarak bu yolu izlemiş; Tahkim ve BAM tarafından reddedilen dava, Yargıtay aşamasında sigortalı lehine bozulmuştur.
Kaza tutanağındaki kusur tespitine itiraz etme hakkınız mevcuttur. Mahkeme sürecinde bağımsız bilirkişi atanmasını talep edebilir; kusur dağılımının yeniden belirlenmesini sağlayabilirsiniz. Alkol durumunda bile kısmi kusurun bulunması, tazminat hakkını tamamen ortadan kaldırmaz.
Zorunlu trafik sigortası kapsamında üçüncü kişilere ödenen tazminatlarda, sürücünün alkolü ile kaza arasında illiyet bağı kurulması ve kusur oranının belirlenmesi halinde sigorta şirketi rücu davası açabilir. Ancak bu davada da illiyet bağı şartı aranmaktadır.
Bu karar doğrudan kasko sigortasına ilişkindir. Ancak Yargıtay'ın illiyet bağı ilkesi, zorunlu trafik sigortası uyuşmazlıklarında da uygulanmaktadır. Her iki sigorta türünde de salt alkollü olma gerekçesiyle teminat dışı bırakma mümkün değildir.
Kasko, trafik sigortası ve teminat dışı kalma itirazları konusunda uzman görüşü alın.
Yukarıda yer alan Yargıtay kararı bilgilendirme amaçlı paylaşılmış olup hukuki tavsiye niteliği taşımamaktadır. Her somut olay farklı koşullar içerebileceğinden hak kaybına uğramamanız adına bir hukuk bürosu ile iletişime geçip profesyonel destek almanızı öneririz. (KARTALHAN HUKUK BÜROSU)