Şimdi Yazın
Şimdi Yazın
Ankara merkezli Uzman Avukat kadromuzla, güncel mevzuat ışığında
güvenilir danışmanlık ve sonuç odaklı hukuki çözümler sunuyoruz.
Trafikte kesilen idari para cezalarına itiraz eden birçok kişi, dava sürerken vergi dairesinden veya icra yoluyla tahsilat baskısıyla karşılaşmaktadır. Oysa Yargıtay 19. Ceza Dairesi bu kararıyla net bir ilke belirlemiştir: Trafik cezasının iptali için dava açılması durumunda, dava kesinleşmeden tahsilat işlemlerine başlanamaz.
Kararın pratik önemi büyüktür. Uygulamada vergi daireleri ve tahsilat birimleri çoğu zaman dava sonuçlanmadan tahakkuk işlemi başlatmakta; vatandaşlar ödeme baskısıyla karşı karşıya kalmaktadır. Bu karar, söz konusu uygulamanın hukuka aykırı olduğunu açıkça hükme bağlamaktadır.
İdari para cezaları ve itiraz süreçleri konusunda Ankara İcra Avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.
.png)
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu kapsamında kesilen idari para cezaları, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri çerçevesinde itiraz yoluna taşınabilir. İtiraz hakkı, kararın tebliği veya tefhiminden itibaren 15 gün içinde kullanılmalıdır. Bu süre geçirilirse idari yaptırım kararı kesinleşir ve tahsilat başlar.
Kişi adına trafik idari para cezası düzenlenmiştir; ancak kişi ehliyetini kaybettiğini, aracın başkaları tarafından kullanılmış olabileceğini öne sürerek cezanın iptali için itiraz dilekçesi vermiştir. İtirazın incelendiği süreçte Muratpaşa Vergi Dairesi tarafından tahakkuk işlemi başlatılmış; yani dava bitmeden tahsilat işlemi devreye girmiştir.
Antalya 1. Sulh Ceza Hakimliği, tahakkuk işleminin başlamış olmasından hareketle uyuşmazlığın idari yargıda çözümlenmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir. Bu yaklaşım hatalıdır; zira trafik idari para cezasına itiraz, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 27 kapsamında sulh ceza hakimliğinin görevindedir.
İdari yaptırımlar ve amme alacağı tahsili konusunda Ankara Hukuk Bürosu sayfamıza göz atabilirsiniz.
Yargıtay 19. Ceza Dairesi 2019/1497 E. , 2020/8272 K.
"İçtihat Metni"
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na aykırı davranmak eyleminden dolayı kabahatli ... hakkında 383,00 Türk lirası idarî para cezası uygulanmasına dair Antalya Trafik Denetleme Şube Müdürlüğünün 24/11/2016 tarihli ve ID-127988 sayılı idarî yaptırım karar tutanağına yönelik başvuru üzerine, bahse konu idarî işlemin idarî yargı mahkemesince çözümlenmesi gerektiğinden bahisle mahkemenin görevsizliğine ilişkin Antalya 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 05/04/2018 tarihli ve 2017/6791 değişik iş sayılı kararı aleyhine Adalet Bakanlığının 23/01/2019 gün ve 14834 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren yazısı ekinde bulunan dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 04/02/2019 gün ve KYB-2019-10573 sayılı ihbarnamesi ile Dairemize verilmekle okundu.
Anılan ihbarnamede; Antalya 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 05/04/2018 sayılı kararı ile, kabahatlinin itiraz dilekçesinde ehliyetini ve nüfus cüzdanını kaybettiğini, haksız yere tarafına idarî para cezası uygulanıp vergi borcu çıkartıldığını belirtmesi ve itiraz dilekçesi içeriğindeki Muratpaşa Vergi Dairesi Müdürlüğünce tutulan kayıtlarda tahakkuk evresine geçildiğinin anlaşılması nedeniyle başvurunun sulh ceza hakimliğince incelenecek işlerden olmadığı, uyuşmazlığın idarî yargıda mahkemesince çözümlenmesi gerektiği kanaati ile görev yönünden başvurunun reddine karar verilmiş ise de; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun "Başvuru Yolu" başlıklı 27. maddesinde yer alan, "(1) İdari para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idari yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idari yaptırım kararı kesinleşir... (3) Başvuru, bizzat kanuni temsilci veya avukat tarafından sulh ceza mahkemesine verilecek bir dilekçe ile yapılır. Başvuru dilekçesi, iki nüsha olarak verilir. (4) Başvuru dilekçesinde, idari yaptırım kararına ilişkin bilgiler, bu karara karşı ileri sürülen deliller açık bir şekilde gösterilir. Dilekçede ayrıca, başvurunun süresinde yapılmasını engelleyen mücbir sebep dayanaklarıyla gösterilir. (5) İdarî yaptırım kararının mahkeme tarafından verilmesi halinde, bu karara karşı ancak itiraz yoluna gidilebilir... (8) İdarî yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idarî yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idarî yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddiaları bu işlemin iptali talebiyle birlikte idarî yargı merciinde görülür." şeklindeki düzenlemeler nazara alındığında, somut olayda kabahatlinin anılan trafik idarî para cezası karar tutanağına yönelik başvurusunu inceleme görev ve yetkisinin sulh ceza hakimliğinin uhdesinde olduğu gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmediği gerekçesiyle 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla, gereği görüşülüp düşünüldü;
İdarî para cezalarının, 5326 sayılı Kanun'un 17/4. maddesine göre 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil olunacağı ve 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun hükümleri uyarınca 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun uygulanmasına ilişkin davalara bakmakla görevli yargı yerinin idarî yargı olduğu sabit ise de; bir idari para cezasının tahsil işlemlerine başlanılabilmesi için kesinleşmiş olmasının gerekeceği, idari para cezasının iptali için dava açılması durumunda kesinleşmiş bir amme alacağından bahsedilemeyeceği, tahsil işlemlerine amme alacağına karşı açılan davanın kesinleşmesinden sonra başlanması gerekeceği gibi muterizin itiraz dilekçesi içeriği ve kapsamından, idari para cezasına konu aracın kendine ait olmadığını, kime ait olduğunu bilmediğini, kaybetmiş olduğu ehliyetinin başkası tarafından kullanılması nedeniyle hakkında idari para cezası uygulandığını belirtmek suretiyle bizatihi idari para cezasına itiraz ettiği anlaşılmakla;
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği yerinde görüldüğünden, Antalya 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 05/04/2018 tarihli ve 2017/6791 değişik iş sayılı kararının CMK'nin 309/4-a maddesi uyarınca KANUN YARARINA BOZULMASINA, müteakip işlemlerin mahallinde yerine getirilmesine, 24/06/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Evet. Bu Yargıtay kararına göre trafik idari para cezasının iptali için itiraz edilmesi ya da dava açılması durumunda, dava kesinleşene kadar tahsilat işlemi başlatılamaz. Kesinleşmemiş bir amme alacağının 6183 sayılı Kanun kapsamında tahsiline girişilmesi hukuka aykırıdır.
Kabahatler Kanunu m. 27/1 uyarınca, idari yaptırım kararının tebliği veya tefhiminden itibaren en geç 15 gün içinde sulh ceza hakimliğine başvurulmalıdır. Bu süre geçirilirse ceza kesinleşir ve tahsilat başlar.
Trafik idari para cezaları, Sulh Ceza Hakimliği'ne itiraz yoluyla götürülür. Kabahatler Kanunu m. 27/8 kapsamında aynı işlem çerçevesinde idari yargının görev alanına giren kararlar da varsa uyuşmazlık idari yargıda görülür; ancak yalnızca trafik cezasına itiraz söz konusuysa yetkili mahkeme sulh ceza hakimliğidir.
Evet. Somut davada kişi, kaybettiği ehliyetin başkası tarafından kullanılması nedeniyle haksız yere trafik cezası almıştır. Bu gibi durumlarda idari para cezasına itiraz edilmesi hem hukuki hem de zorunlu bir haktır. İtiraz süresinde yapılmalı ve dayandığı deliller dilekçede açıkça gösterilmelidir.
Bu ödeme emri hukuka aykırıdır; dava kesinleşmeden tahsil işlemi başlatılamaz. Ödeme emrine karşı vergi mahkemesinde itiraz yoluna başvurulabilir; ayrıca itiraz dilekçesinde cezanın derdest davaya konu olduğu ve kesinleşmediği bildirilmelidir.
CMK m. 309 kapsamında verilen kanun yararına bozma kararı, kesinleşmiş bir kararın hukuka açıkça aykırı olduğu tespit edildiğinde Adalet Bakanlığı'nın talebi üzerine Yargıtay tarafından verilir. Bu karar, somut davadaki hükümlünün haklarını doğrudan geri vermez; ancak aynı hukuki hataların diğer davalarda tekrarlanmaması bakımından emsal oluşturur.
Dava aleyhte sonuçlanır ve karar kesinleşirse tahsilat işlemi başlar; vergi dairesi 6183 sayılı Kanun kapsamında ödeme emri göndererek tahsilata geçer. Ceza lehe sonuçlanırsa (iptal kararı) tahakkuk düşer ve ödeme yükümlülüğü ortadan kalkar.
Trafik cezasına itiraz ve tahsilat engelinin kaldırılması konularında profesyonel hukuki destek alabilirsiniz.
Yukarıda aktarılan içtihat bilgilendirme amacı taşımaktadır. Her somut olay farklı özellikler taşıyabileceğinden hak kaybına uğramamanız adına bir hukuk bürosu ile iletişime geçip profesyonel destek almanızı öneririz. (KARTALHAN HUKUK BÜROSU)