Taksitle Satış Sözleşmeleri (TKHK m.17): Zorunlu Unsurlar, 7 Günlük Cayma, Muacceliyet ve Kefil Sorumluluğu

Taksitle satış sözleşmesi; satıcının mal teslimini veya hizmet ifasını üstlendiği, tüketicinin bedeli kısım kısım ödediği sözleşme türüdür. 6502 sayılı TKHK m. 17'de düzenlenen bu sözleşme yazılı olarak kurulmak zorundadır. Mağazada görülerek alınan ürünlerde dahi 7 günlük cayma hakkı geçerlidir — peşin satıştan farklı olarak taksitli satışa özel bir korumadir. Satıcının kalan borcun tamamını isteyebilmesi (muacceliyet) ise katı koşullara bağlanmıştır.

Ankara Tüketici Hukuku Avukatı olarak taksitle satış sözleşmelerinde; sözleşmenin geçerlilik koşullarının denetimi, haksız muacceliyet bildirimlerine itiraz, hukuka aykırı faiz uygulamalarına karşı dava ve sözleşmeden dönme sürecinin yönetimi konularında hizmet sunuyoruz. Tüketici haklarının genel çerçevesi için tüketici hakları ve hukuki süreçler sayfamıza göz atabilirsiniz.

1. Taksitle Satış Sözleşmesinin Zorunlu Unsurları

TKHK m. 17: Taksitle satış sözleşmesi, satıcı veya sağlayıcının malın teslimini veya hizmetin ifasını üstlendiği, tüketicinin de bedeli kısım kısım ödediği sözleşmelerdir.

2. 7 Günlük Cayma Hakkı — Peşin Satıştan Farkı

• 7 günlük cayma hakkı: Taksitle satış sözleşmesinde tüketici, sözleşme tarihinden itibaren 7 gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin sözleşmeden cayabilir. Bu hak mağazada ürünü görerek alınan sözleşmeler için de geçerlidir
• Peşin satıştan temel fark: Peşin alışverişlerde (mağazadan) cayma hakkı yoktur; taksitli satıştaki 7 günlük cayma hakkı tüketiciye özel bir korumadır
• İnternetten taksitli alışverişte: Mesafeli satış kapsamında ayrıca 14 günlük cayma hakkı da geçerlidir; iki hak yarışırsa tüketici lehine olan (14 gün) uygulanır. İnternetten alışveriş hakları için internetten alışverişte tüketici hakları sayfamıza bakabilirsiniz
• Cayma bildirimi: Tüketici, cayma hakkını kullanmak istediğini satıcıya yazılı olarak bildirmelidir; bildirimden itibaren satıcı 10 gün içinde iade yükümlülüğünü yerine getirmelidir
• Sözleşme nüshası verilmemişse: Tüketiciye sözleşme nüshası teslim edilmemiş ise cayma süresi başlamaz; bu durum tüketici için önemli bir güvencedir

Taksitli satışta cayma hakkının ayrıntıları için taksitle satışta cayma hakkı sayfamıza bakabilirsiniz.

3. Muacceliyet — Satıcı Borcun Tamamını Ne Zaman İsteyebilir?

Satıcının kalan borcun tamamını muaccel hale getirerek isteyebilmesi (tüm taksitleri bir anda talep etmesi) katı koşullara bağlıdır:

• Birbirini izleyen en az 2 taksit: Tüketicinin birbiri ardına gelen en az 2 taksiti ödemede temerrüde düşmesi gerekir; tek taksitin ödenmemesi muacceliyete yetmez
• Veya toplam borcun en az ¼'ü: Tüketicinin bir taksiti ödememesi hâlinde bu taksit, toplam borcun dörtte birini ya da daha fazlasını oluşturuyorsa da muacceliyet koşulu oluşabilir
• 30 günlük uyarı zorunluluğu: Satıcı muacceliyetten önce tüketiciye en az 30 günlük süre vererek yazılı uyarıda bulunmak zorundadır; bu uyarı yapılmadan muacceliyet talep edilemez
• Haksız muacceliyete itiraz: Bu koşullar sağlanmadan gönderilen ihtarname ve başlatılan icra takibine itiraz edilmesi gerekir; sessiz kalmak hakkın kaybedilmesine yol açabilir

4. Faiz, Gecikme ve Haksız Şartlar

• Gecikme faizi sınırı: Ödeme geciktiğinde uygulanacak faiz oranı sözleşmede belirtilen oranı geçemez; kanuni sınırın üzerinde faiz talep eden satıcıya itiraz edilebilir
• Sözleşmede gösterilmemiş masraflar: Taksitle satış sözleşmesinde açıkça belirtilmemiş hiçbir ek masraf tüketiciden talep edilemez; sigorta, dosya masrafı gibi kalemler sözleşmede yer almıyorsa geçersizdir
• Erken ödeme hakkı: Tüketici, taksitli borcunu erken ödeme hakkına sahiptir; erken ödemede satıcının faiz iadesi yapması gerekebilir. Erken ödeme indirimi sözleşmede belirtilmelidir
• Haksız şartların iptali: Tüketici aleyhine tek taraflı ağır yükümlülükler içeren sözleşme şartları haksız şart sayılarak Tüketici Mahkemesi'nde iptal ettirilebilir. Banka hakem heyeti için banka hakem heyeti başvurusu sayfamıza bakabilirsiniz

5. Kefil Sorumluluğu ve Senet Meselesi

• Kefil azami sorumluluk: Tüketici kredisi veya taksitle satış sözleşmelerinde kefilin sorumlu olacağı azami miktar ve kefalet tarihi sözleşmede açıkça belirtilmelidir; belirtilmezse kefalet geçersiz sayılabilir
• Senet baskısı: Satıcı taksit tutarından daha yüksek miktarda senet imzalatamaz; taksit tutarını aşan senet bedeli hukuka aykırıdır ve iptal ettirilebilir
• Açığa imzalanan senetler: Taksitli satışta verilen boş veya kısmen dolu senetlerin daha sonra farklı miktarlarla doldurulması suç teşkil eder; bu durumda hem hukuki hem cezai yol açıktır
• İcra takibine itiraz: Taksit sözleşmesinden doğan haksız icra takibine itiraz süresine dikkat edilmeli; ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün (itiraz) veya 5 gün (ödeme) içinde hareket edilmelidir

Ayıplı ürün haklarınız için ayıplı ürün iade ve değişim hakları sayfamıza bakabilirsiniz.

6. Sık Yapılan Hatalar ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Sözleşmeyi okumadan imzalamak: Taksit sayısı, faiz oranı ve ek masraflar imzalamadan önce mutlaka kontrol edilmeli; sözleşmede boş bırakılan alanların sonradan doldurulmaması için dikkat edilmelidir
• 7 günlük cayma süresini kaçırmak: Taksitli satışta cayma hakkı sözleşme tarihinden itibaren işler; ürünü teslim almadan önce bile bu hak kullanılabilir
• Muacceliyet uyarısına sessiz kalmak: Satıcının gönderdiği ödeme ihtarnamesine yanıt vermemek ve muaccele talepte koşulların sağlanıp sağlanmadığını kontrol etmemek hak kaybına yol açar
• Sözleşme nüshası almamak: Tüketici sözleşme nüshasını almamışsa cayma süresi başlamaz; nüsha talep etme hakkından vazgeçilemez
• Tüketici Hakem Heyeti yerine doğrudan icra ödemesi yapmak: Haksız icra takibi başlatılmışsa ödeme yapmadan itiraz yolu tercih edilmeli; THH ve Tüketici Mahkemesi yolları değerlendirilmelidir. Tüketici avukatı için Ankara tüketici hukuku avukatı sayfamıza bakabilirsiniz
• Erken ödeme hakkını kullanmamak: Kalan taksitleri erken ödemek istediğinizde satıcı bunu reddedemez; erken ödemede uygulanan faiz üzerinden indirim talep edilebilir

7. Taksitle Satışta Yaygın Uyuşmazlık Türleri ve Çözüm Yolları

• Teslim edilmeyen ürün — ödeme devam ediyor: Satıcı ürünü teslim etmeden taksit tahsil etmeye devam ediyorsa sözleşmeden dönme hakkı kullanılabilir; ödenen tüm taksitler iade alınabilir
• Ayıplı ürün — taksitler sürerken: Taksit ödemeleri devam ederken ayıp ortaya çıkması hâlinde 4 seçimlik hak (para iadesi, değişim, tamir, indirim) kullanılabilir; taksit ödemelerini durdurmadan önce avukattan görüş alınması önerilir
• Otomotiv taksitli satışı: Araç alımında satıcı finansman şirketiyle birlikte hareket edebilir; hem satıcı hem finansman şirketi ayrı ayrı sorumlu tutulabilir. Bu davalarda THH değil Tüketici Mahkemesi yetkilidir
• Mobilya ve beyaz eşya gecikmeleri: Teslim tarihi sözleşmede belirtilmesine rağmen gecikme yaşanması hâlinde tüketici sözleşmeden dönebilir ve ödenen taksitleri geri isteyebilir
• Yazılı sözleşme olmadan taksitli satış: Satıcı yazılı sözleşme düzenlemeden taksit tahsil etmişse tüketici lehine yorum uygulanır; sözleşmesiz satışlarda cayma süresi başlamaz

Uyuşmazlık çözümünde Tüketici Hakem Heyeti veya Tüketici Mahkemesi yolu için tüketici hakları ve hukuki süreçler sayfamıza bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Taksitle satış sözleşmesi yazılı olmak zorunda mı?

Evet. TKHK gereği taksitle satış sözleşmesinin yazılı kurulması ve bir nüshasının tüketiciye verilmesi zorunludur. Nüsha verilmemişse cayma süresi başlamaz.

Mağazadan aldığım taksitli ürünü iade edebilir miyim?

Evet. Taksitli satışlarda mağazadan görülerek alınan ürünler için dahi 7 günlük cayma hakkı geçerlidir; sözleşme tarihinden itibaren 7 gün içinde gerekçe göstermeksizin cayabilirsiniz.

Bir taksit ödemedim, satıcı tüm borcu isteyebilir mi?

Hayır. Muacceliyet için birbirini izleyen en az 2 taksit veya toplam borcun ¼'ünü oluşturan bir taksit ödenmemiş olmalı ve satıcının 30 günlük uyarı yapması gerekir.

Kefil olarak ne kadar sorumluyum?

Kefalet sözleşmesinde azami sorumluluk miktarı ve tarih belirtilmelidir. Bu bilgiler yoksa kefalet geçersiz sayılabilir. Abonelik sözleşmesi iptali için abonelik sözleşmesi iptali sayfamıza bakabilirsiniz.