Taksitle Satışta Cayma Hakkı (TKHK m.18): 7 Günlük Süre, Örnek İhtarname, Senet İadesi ve Bağlı Kredi Farkı

Taksitle satış sözleşmesinden cayma hakkı, 6502 sayılı TKHK m. 18'de düzenlenmiştir. Tüketici; mağazadan ürünü görerek alsa dahi sözleşme tarihinden itibaren 7 gün içinde hiçbir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin sözleşmeden cayabilir. Cayma bildirimi mutlaka yazılı yapılmalıdır; sözlü bildirim ispat açısından geçersiz sayılabilir.

Ankara Tüketici Hukuku Avukatı olarak cayma ihtarnamelerinin hazırlanması, senet iadesi taleplerinin takibi, satıcının cayma hakkını kullandırmaması durumunda THH başvurusu ve bağlı kredi prosedürünün yönetimi konularında hizmet sunuyoruz. Taksitli satış sözleşmesinin genel yapısı için taksitle satış sözleşmeleri sayfamıza göz atabilirsiniz.

1. Cayma Hakkının Yasal Dayanağı ve Kapsamı

TKHK m. 18: "Tüketici, yedi gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin taksitle satış sözleşmesinden cayma hakkına sahiptir."

2. Örnek Cayma Bildirimi — İhtarname Metni

Cayma hakkını kullanırken noter veya iadeli taahhütlü posta ile göndereceğiniz ihtarnamede şu ifadeler yer almalıdır:

• Gönderim yöntemi: En güvenli yol noter ihtarnamesidir; iadeli taahhütlü mektup da geçerlidir. E-posta veya WhatsApp mesajı delil olarak kullanılabilirse de noter belgesi tartışmasız ispat gücü taşır
• Sözlü bildirim geçersiz: Satıcıyla yüz yüze veya telefonda yapılan bildirim, satıcının inkâr etmesi hâlinde ispat edilemez; her zaman yazılı bildirim tercih edilmelidir
• Süre hesabı: 7 günlük süre sözleşme tarihinden itibaren başlar; son gün resmi tatile denk gelirse süre ilk iş gününün mesai bitimine uzar
• Sözleşme nüshası verilmemişse: Satıcı tüketiciye sözleşme nüshası vermemişse 7 günlük süre başlamaz; bu durum tüketici lehine kritik bir güvencedir

3. Para İadesi, Senet İadesi ve Ürünün Geri Gönderimi

• 14 günlük iade zorunluluğu: Satıcı, cayma bildiriminin ulaştığı tarihten itibaren 14 gün içinde tüm ödemeleri iade etmek zorundadır; gecikme hâlinde yasal faiz işler
• Senet ve bonoların iadesi: Cayma hakkı kullanıldığında sözleşme fesholur; satıcı elindeki tüm kıymetli evrakları (bono, senet) tüketiciye iade etmek zorundadır. Senet iade edilmezse icra yoluyla iptali talep edilebilir
• Kesinti yapılamaz: İade edilecek tutar tüketicinin yaptığı tüm ödemeleri kapsar; satıcı herhangi bir kesinti, komisyon veya cezai şart uygulayamaz
• Ürünün iadesi: Tüketici cayma bildiriminden sonra ürünü satıcıya iade etmekle yükümlüdür; ürün sağlam ve eksiksiz iade edilmelidir
• Ürün kullanıma açıldıysa: Tüketicinin taksitli satışta cayma hakkını kullanabilmesi için ürünü kullanmamış olması şartı yoktur; ancak kullanım nedeniyle oluşan değer kaybı tüketiciden talep edilemez

Ayıplı ürünlerdeki iade ve değişim hakları için ayıplı ürün iade ve değişim hakları sayfamıza bakabilirsiniz.

4. Bağlı Kredi ile Taksitli Satış Farkı

Tüketicilerin en çok karıştırdığı nokta budur. Mağazadan alışverişte iki farklı taksit türü vardır:

• Senetli/sözleşmeli taksit: Satıcıyla aranızda yapılır; TKHK m. 18 kapsamında 7 günlük cayma hakkı geçerlidir. Cayma bildirimi yalnızca satıcıya yapılır
• Bağlı kredi (alışveriş kredisi): Mağaza sizi bankaya yönlendirerek alışveriş kredisi kullandırırsa bu "bağlı kredi" sayılır. Cayma prosedürü farklıdır; hem satıcıya hem bankaya ayrı ayrı yazılı bildirim yapılması şarttır
• Bağlı kredide önemli güvence: Satıcının edimini yerine getirmemesi (ürün teslim edilmemesi, hizmet başlatılmaması) hâlinde tüketici bağlı kredi sözleşmesini de feshedebilir; banka tüketiciden ödeme talep edemez
• Kredi kartı ile taksit: Kredi kartının taksitlendirilmesi taksitli satış sözleşmesi değildir; 7 günlük cayma hakkı bu durumda uygulanmaz. Banka uyuşmazlıkları için banka hakem heyeti başvurusu sayfamıza bakabilirsiniz

5. Satıcı Cayma Hakkını Kullandırmıyorsa Ne Yapmalı?

• Noter ihtarnamesi çekin: Satıcı cayma bildirimini kabul etmiyorsa noter aracılığıyla ihtarname gönderilmesi; belgeleme ve ispat açısından en güçlü adımdır
• THH'ye başvurun: İhtarnameye rağmen iade yapılmıyorsa Tüketici Hakem Heyeti'ne başvurulabilir; ödenen para ve senetlerin iadesi talep edilebilir. Tüketici hakları için tüketici hakları ve hukuki süreçler sayfamıza bakabilirsiniz
• Senet tedavüle çıkarılmadan harekete geçin: Cayma hakkı kullanılmış olmasına rağmen satıcı senetleri 3. kişilere devrederse tüketici zarar görebilir; bu risk ortaya çıkmadan önce hukuki yola başvurmak şarttır
• İcra takibine itiraz: Satıcı veya devredilen kişi senet veya bono üzerinden icra takibi başlatırsa, cayma hakkının kullanıldığına ilişkin belgelerle itiraz yoluna gidilmelidir

6. Sık Yapılan Hatalar ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

• 7 günü kaçırmak: Süre sözleşme tarihinden itibaren işler; ürünü almadan önce bile cayma hakkı kullanılabilir. Bu süre geçtikten sonra cayma hakkı ortadan kalkar
• Sözlü bildirimle yetinmek: Satıcıyla sözlü konuşmak yetmez; noter veya iadeli taahhütlü posta ile yazılı bildirim yapılmadan cayma hakkı kullanılmış sayılmaz
• Bağlı krediyi sıradan taksit sanmak: Bankaya ayrıca bildirim yapılmazsa bağlı kredi devam eder ve tüketici hem ürünsüz hem borçlu kalabilir
• Senetlerin iade alınmaması: Senetler iade alınmadan sürecin tamamlandığını düşünmek tehlikelidir; satıcı senetleri 3. kişilere devredebilir. Tüketici avukatı için Ankara tüketici hukuku avukatı sayfamıza bakabilirsiniz
• İnternetten taksitli alışverişte 14 günü kullanmamak: Mesafeli + taksitli satışta 14 günlük cayma hakkı da geçerlidir; iki hak yarışırsa tüketici lehine olanı (14 gün) uygulanır. İnternet alışverişi için internetten alışverişte tüketici hakları sayfamıza bakabilirsiniz
• Paket tur ve tatil sözleşmelerinde özel kuralları bilmemek: Devre tatil ve paket tur sözleşmelerinde cayma hakkı özel kurallara tabidir; bu sözleşmelerde cayma bildirimi ve süreleri farklıdır. Paket tur iptali için paket tur sözleşmesi iptali sayfamıza bakabilirsiniz
• Abonelik sözleşmelerinde cayma ile iptal karıştırmak: GSM ve internet aboneliklerinde cayma hakkı ayrı, sözleşme iptali ayrı kurallara tabidir. Abonelik iptali için abonelik sözleşmesi iptali sayfamıza bakabilirsiniz

7. Cayma Hakkı Kullanılamayan Taksitli Satışlar

Taksitli satışta cayma hakkı kural olmakla birlikte kanun bazı istisnalara yer vermiştir:

• Kişiye özel üretilen mallarda: Tüketicinin özel talebi doğrultusunda üretilen ve başkasına satılamayacak nitelikteki mallarda cayma hakkı kısıtlanabilir; bu durumun sözleşmede açıkça belirtilmesi gerekir
• Hizmet tamamen ifa edildiyse: Satıcı hizmeti tüketicinin onayıyla tam olarak ifa etmişse cayma hakkı kullanılamaz; örneğin bir kurumun eğitim programı başlayıp bitmiş olabilir
• Çabuk bozulabilir mallarda: Gıda gibi çabuk bozulabilir taksitli satışlarda cayma hakkının kullanımı pratik güçlükler doğurabilir; sözleşme şartları belirleyicidir
• Dijital içeriklerde: Tüketicinin onayıyla teslimat başlamış olan dijital içeriklerde cayma hakkı uygulanamaz

Sıkça Sorulan Sorular

İmzaladığım senetleri cayma hakkı ile geri alabilir miyim?

Evet. Cayma hakkı süresinde kullanıldığında sözleşme fesholur; satıcı elindeki tüm kıymetli evrakları (bono, senet) tüketiciye iade etmek zorundadır.

7 günlük süre hafta sonuna denk gelirse ne olur?

Son gün resmi tatil veya hafta sonuna denk gelirse süre ilk iş gününün mesai bitimine uzar. Resmi tatiller de süreye dâhildir.

Satıcı cayma hakkımı kullandırmıyor, ne yapmalıyım?

Noter ihtarnamesi çekerek yazılı bildirim yapın; ardından Tüketici Hakem Heyeti'ne başvurarak ödediğiniz paranın ve senetlerin iadesini talep edebilirsiniz.

Kredi kartıyla taksitli alışverişte de cayma hakkı var mı?

Hayır. Kredi kartının taksitlendirilmesi TKHK m. 18 kapsamında taksitli satış sözleşmesi değildir; bu nedenle 7 günlük cayma hakkı uygulanmaz. Yalnızca ayıplı ürün durumunda diğer seçimlik haklarınız geçerlidir.