Yürütmeyi Durdurma Kararı ve Şartları

Yürütmeyi durdurma davası, idare tarafından alınan bir kararın, yargısal inceleme süreci tamamlanıncaya kadar uygulanmasının geçici olarak durdurulması işlemidir. Bu süreç, idari kararın uygulanması sonucu telafisi güç veya imkânsız zararların ortaya çıkmasını önlemeyi amaçlar.

Yürütmeyi durdurma kararı alındığında, idari işlem hiç yapılmamış gibi eski duruma dönülür. Örneğin, bir memurun tayin işlemi durdurulursa, memur eski görev yerine iade edilir.

Hangi Durumlarda Yürütmeyi Durdurma Verilir?

İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) madde 27 uyarınca, mahkemenin YD kararı verebilmesi için şu iki şartın birlikte gerçekleşmesi zorunludur:

• ■ Açıkça Hukuka Aykırılık: İdari işlemin hukuka aykırı olduğunun ilk bakışta anlaşılması veya kanuna açıkça aykırı olması gerekir.
• ■ Telafisi Güç veya İmkansız Zarar: İşlemin uygulanması halinde sonradan giderilmesi zor bir zararın doğacak olması gerekir (Yıkım, sınır dışı etme, meslekten ihraç vb.).

İdare Kararı Uygulamak Zorunda Mıdır?

Anayasa ve İYUK uyarınca idare, mahkemelerin verdiği yürütmeyi durdurma kararlarını aynen ve gecikmeksizin uygulamak zorundadır.

• ■ Uygulama süresi, kararın idareye tebliğinden itibaren başlayarak en geç 30 gündür.
• ■ Kararı uygulamayan kamu görevlileri hakkında tazminat davası açılabilir ve suç duyurusunda bulunulabilir.

İptal Davası ile İlişkisi

İptal davası açılmadan tek başına yürütmenin durdurulması davası açılamaz. Yürütmeyi durdurma talebi, iptal davası dilekçesinde veya dava devam ederken ayrıca talep edilir.

Mahkeme, öncelikle YD talebini inceler. YD kararı, dava sonuçlanana kadar geçici bir koruma sağlar. Dava sonunda işlem iptal edilirse karar kesinleşir; dava reddedilirse YD kararı kalkar ve işlem uygulanmaya devam eder.

Karara İtiraz Süreci

Mahkemenin verdiği yürütmeyi durdurma kararına (veya ret kararına) karşı itiraz yolu açıktır:

• ■ Süre: Kararın tebliğinden itibaren 7 gün içinde itiraz edilmelidir.
• ■ Merci: İtirazı Bölge İdare Mahkemesi (BİM) inceler.
• ■ Kesinlik: İtiraz üzerine verilen karar kesindir, bu karara karşı başka bir yola başvurulamaz.

Sıkça Sorulan Sorular

Soru: Vergi davalarında yürütme kendiliğinden durur mu?

Cevap: Evet. Vergi mahkemelerinde dava açılması, tahsilat işlemini (yürütmeyi) kendiliğinden durdurur. Ayrıca YD kararı almaya gerek yoktur (İstisna: Ödeme emrine karşı açılan davalar).

Soru: YD kararı ne kadar sürede çıkar?

Cevap: Mahkemenin yoğunluğuna ve dosyanın aciliyetine göre değişir ancak genellikle 1-3 ay içinde karar verilir. "Uygulanmakla etkisi tükenecek" hallerde (yıkım gibi) birkaç gün içinde de verilebilir.

İdari İşlemlere Karşı Hukuki Koruma

İptal davası, yürütmeyi durdurma ve tam yargı davaları için uzman destek.

Yukarıda değinilmiş olan hususlar genel hatları ile kaleme alınmış olup; her somut olay birbirinden farklı özellikler taşıyabileceğinden hak kaybına uğramamanız adına bir hukuk bürosu ile iletişime geçip profesyonel destek almanızı öneririz. (KARTALHAN HUKUK BÜROSU)