Miras Hukukunda Tenkis Davası ve Şartları

Miras hukukunda tenkis davası, miras bırakanın ölümünden önce gerçekleştirdiği bazı işlemlerin, mirasçıların saklı paylarını ihlal etmesi durumunda açılan bir davadır.

Amaç, miras bırakanın tasarruf özgürlüğünü aşarak yaptığı (bağış, vasiyet vb.) kazandırmaların, kanuni sınıra (tasarruf nisabına) çekilerek saklı payın korunmasını sağlamaktır. Bu dava, mirasçıların haklarını korumak için hayati bir mekanizmadır.

Kimler Tenkis Davası Açabilir? (Saklı Paylı Mirasçılar)

Tenkis davasını sadece kanunen "saklı payı" olan mirasçılar açabilir. Saklı pay oranları şöyledir:

• ■ Altsoy (Çocuklar/Torunlar): Yasal miras payının 1/2'si saklıdır.
• ■ Anne ve Baba: Yasal miras payının 1/4'ü saklıdır.
• ■ Sağ Kalan Eş: Duruma göre yasal miras payının tamamı veya 3/4'ü saklıdır.

Önemli: Kardeşlerin saklı payı yoktur, tenkis davası açamazlar!

Dikkat: Hak Düşürücü Süreler!

Tenkis davası açmak için kanunun öngördüğü süreler kesindir. Bu süreler geçerse dava hakkı kaybolur:

• ■ 1 Yıl: Mirasçıların saklı paylarının zedelendiğini öğrendikleri tarihten itibaren.
• ■ 10 Yıl: Her halükarda vasiyetnamenin açılmasından veya mirasın açılmasından itibaren.

Hangi İşlemler İptal Edilebilir (Tenkis Edilebilir)?

Miras bırakanın şu işlemleri saklı payı aşıyorsa tenkis edilebilir:

• ■ Ölüme bağlı tasarruflar (Vasiyetname, miras sözleşmesi).
• ■ Miras bırakanın ölümünden önceki son 1 yıl içinde yaptığı bağışlamalar.
• ■ Saklı pay kurallarını etkisiz kılmak amacıyla yapılan tüm karşılıksız kazandırmalar.

Davanın Sonuçları

Tenkis davası kabul edildiğinde, yapılan fazla tasarruflar iptal edilir ve malvarlığına (terekeye) iade edilir.

İade, "sabit tenkis oranı"na göre yapılır. Yani vasiyetname alacaklısı veya bağış yapılan kişi, aldığı malın tamamını değil, sadece saklı payı ihlal eden kısmını (bedel veya mal olarak) geri verir.

Sıkça Sorulan Sorular

Soru: Tenkis davası nerede açılır?

Cevap: Miras bırakanın son yerleşim yeri (ikametgahı) Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılır.

Soru: Muris muvazaası (mal kaçırma) ile farkı nedir?

Cevap: Tenkis davasında işlem geçerlidir ancak miktar fazladır, indirim istenir. Muris muvazaasında ise işlem (satış görünümlü bağış) sahtedir ve tamamen iptali istenir. Genellikle iki dava birlikte açılır (Terditli dava).

Saklı Payınızı Geri Alın

Miras hesaplamaları ve tenkis davası süreci için uzman destek.

Yukarıda değinilmiş olan hususlar genel hatları ile kaleme alınmış olup; her somut olay birbirinden farklı özellikler taşıyabileceğinden hak kaybına uğramamanız adına bir hukuk bürosu ile iletişime geçip profesyonel destek almanızı öneririz. (KARTALHAN HUKUK BÜROSU)