İşverenin ve Adam Çalıştıranın Hukuki Sorumluluğu

Adam çalıştıranın sorumluluğu, işverenlerin çalışanlarına karşı taşıdıkları yükümlülükleri ve çalışanların güvenliği, sağlığı ve genel refahıyla ilgili sorumluluklarını kapsar. Bu konu, iş hukuku ve iş güvenliği mevzuatları çerçevesinde değerlendirilir ve işverenlere, çalışanlarının iş yerindeki güvenliğini ve sağlığını koruma görevi yükler.

İşverenin sorumluluğunun temelini, çalışanların güvenli bir çalışma ortamında bulunmalarını sağlamak oluşturur. Bu, iş yerinde güvenlik önlemlerinin alınmasını, risklerin azaltılmasını ve tehlikelerin önlenmesini içerir.

İşverenin Temel Yükümlülükleri

İşveren, çalışanlarını olası iş kazaları, meslek hastalıkları ve diğer sağlık sorunlarından korumak için gerekli tüm tedbirleri almalıdır. Bu tedbirler şunları kapsar:

• ■ Güvenlik Tedbirleri: Uygun eğitimlerin verilmesi, güvenlik ekipmanlarının sağlanması ve risklerin düzenli değerlendirilmesi.
• ■ Haklara Saygı: Adil ücretlendirme, çalışma saatlerinin düzenlenmesi, izin hakları ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi.
• ■ Eğitim ve Gelişim: Çalışanların işlerini güvenli ve etkili yapabilmeleri için gerekli beceri ve bilginin kazandırılması.
• ■ Adil Yönetim: İşe alım ve işten çıkarma süreçlerinin şeffaf ve ayrımcılıktan uzak yürütülmesi.

Türk Borçlar Kanunu Madde 66

Adam çalıştıranın sorumluluğu ve şartları, Türk Borçlar Kanununda düzenlenen kusursuz sorumluluk hallerinden birisidir. Bir işin yapmasında başkalarını istihdam eden kişiler, çalışanının; bu işin yapılması sırasında üçüncü kişilere zarar vermesi halinde işbu zararlardan kaynaklı sorumluluğunun oluştuğu duruma adam çalıştıranın sorumluluğu adı verilmektedir.

Türk Borçlar Kanununun 66. Maddesine göre: Adam çalıştıran, çalışanın, kendisine verilen işin yapılması sırasında başkalarına verdiği zararı gidermekle yükümlüdür. denilmektedir.

Sorumluluğun Oluşması İçin Gereken Şartlar

Adam çalıştıranın sorumlu tutulabilmesi için şu koşulların bir arada bulunması gerekir:

• ■ İstihdam İlişkisi: Çalışan ve çalıştıran kişi arasında bir bağımlılık ilişkisi bulunması zorunludur. Sözleşme şart değildir, önemli olan çalışanın talimat altında olmasıdır.
• ■ Üçüncü Kişiye Zarar: Çalışanın meydana getirmiş olduğu zarar, çalışan ve çalıştırandan farklı bir üçüncü kişiye karşı verilmiş olmalıdır.
• ■ İşle Bağlantı: Zararın, çalışanın kendisine verilen işi yaparken meydana gelmesi gereklidir. İşle ilgisiz şahsi eylemlerden işveren sorumlu tutulamaz.

İşveren Sorumluluktan Nasıl Kurtulur? (Kurtuluş Beyyinesi)

TBK 66/2 ve 66/3 maddelerine göre, adam çalıştıran şu durumları ispat ederse sorumluluktan kurtulabilir:

• ■ Çalışanı seçerken gerekli özeni gösterdiğini,
• ■ İşle ilgili talimatları eksiksiz verdiğini,
• ■ Gözetim ve denetimi (teftişi) yaptığını,
• ■ İşletmenin çalışma düzeninin zararı önlemeye elverişli olduğunu ispat ederse tazminat ödemez.

Adam Çalıştıranın Rücu Hakkı

Türk Borçlar Kanununun 66. Maddesine göre: Adam çalıştıran, ödediği tazminat için, zarar veren çalışana, ancak onun bizzat sorumlu olduğu ölçüde rücu hakkına sahiptir.

Yani; adam çalıştıran, meydana gelen zararlar sebebiyle üçüncü kişilere yaptığı ödemeleri, çalışanının kusuru oranında çalışanından geri isteyebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Soru: İşverenin kusuru yoksa yine de sorumlu mudur?

Cevap: Evet. Adam çalıştıranın sorumluluğu "kusursuz sorumluluk" ilkesine dayanır. İşverenin şahsi kusuru olmasa bile, işletme tehlikesi veya çalışan hatası nedeniyle sorumlu tutulabilir.

Soru: Çalışan iş saatleri dışında zarar verirse ne olur?

Cevap: Eğer zarar, işin görülmesiyle bağlantılı değilse ve mesai saatleri dışında şahsi bir eylemden kaynaklanıyorsa, işveren sorumlu tutulamaz.

İş Kazası ve Tazminat Davalarında Yanınızdayız

İşveren sorumluluğu ve rücu davaları için hukuki destek alın.

Yukarıda değinilmiş olan hususlar genel hatları ile kaleme alınmış olup; her somut olay birbirinden farklı özellikler taşıyabileceğinden hak kaybına uğramamanız adına bir hukuk bürosu ile iletişime geçip profesyonel destek almanızı öneririz. (KARTALHAN HUKUK BÜROSU)