Ticari hayatın en önemli unsurlarından biri olan sözleşmeler, tarafların haklarını ve yükümlülüklerini belirleyen resmi belgelerdir. Ancak birçok işletme ve birey, ticari sözleşmelerin içeriğini tam anlamıyla analiz etmeden, genellikle "internetten bulunan taslaklarla" imza attığı için ilerleyen süreçlerde telafisi güç hukuki sorunlarla karşılaşmaktadır.

Ankara Ticaret Avukatı olarak, sözleşme hazırlarken sadece bugünü değil, gelecekte doğabilecek uyuşmazlıkları (fesih, tazminat, yetkili mahkeme) da öngörerek hareket ediyoruz. İyi bir sözleşme, sizi dava açmak zorunda kalmaktan kurtaran en güçlü sigortadır.

1. Ticari Sözleşmelerde Avukatın Rolü Nedir?

Bir sözleşmenin hukuki geçerliliğe sahip olması ve tarafları koruyacak şekilde hazırlanması için detaylı bir inceleme gereklidir. Ankara Ticaret Avukatı, şu avantajları sağlar:

• Hukuki Risklerin Önlenmesi: Sözleşmenin taraflar arasında dengeli bir şekilde hazırlanmasını sağlayarak, "genel işlem şartı" sayılacak ve geçersiz olacak maddeleri engeller.
• Hukuka Uygunluk Denetimi: Sözleşmelerin emredici hukuk kurallarına (Borçlar Kanunu, Ticaret Kanunu) uygun olup olmadığını denetler.
• Müzakere Sürecinde Destek: Karşı tarafla yapılan görüşmelerde müvekkilin menfaatlerini koruyan maddelerin eklenmesini sağlar.
• İhtilaf Çözümü: Olası bir anlaşmazlıkta Tahkim veya Arabuluculuk şartı gibi alternatif çözüm yollarını sözleşmeye ekler.

2. Sıkça Karşılaşılan Ticari Sözleşme Türleri

Ticari hayatta en sık hazırladığımız ve incelediğimiz sözleşme türleri şunlardır:

Satış ve Hizmet Sözleşmeleri

Alıcı ve satıcı arasındaki mal teslimi veya hizmet sunumu (yazılım, danışmanlık vb.) şartlarını düzenleyen temel sözleşmelerdir.

Bayilik ve Distribütörlük Sözleşmeleri

Ürünlerin belirli bir bölgeye dağıtımı, satış kotaları, rekabet yasağı ve fesih şartlarını içeren karmaşık sözleşmelerdir.

Gizlilik (NDA) Sözleşmeleri

Ticari sırların, müşteri listelerinin ve teknik bilgilerin korunması için yapılan, ihlali halinde yüksek cezai şartlar içeren sözleşmelerdir.

Franchise Sözleşmeleri

Marka kullanımı, know-how transferi ve işletme standartlarını belirleyen, uzun süreli ve bağlayıcı sözleşmelerdir.

3. Sözleşme Hazırlarken Dikkat Edilmesi Gereken Kritik Noktalar

Bir sözleşmeyi "güçlü" kılan, içindeki şu maddelerin netliğidir:

• Taraf Bilgileri: Şirketlerin tam ticaret unvanı, vergi numarası ve imza yetkilisinin (sirküler kontrolü) doğru yazılması.
• Konu ve Kapsam: Neyin yapılacağının (malın cinsi, hizmetin detayı) yoruma açık olmayacak şekilde net tanımlanması.
• Cezai Şart: Yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde ödenecek ceza miktarının ve koşullarının (seçimlik mi, ifaya ek mi?) belirlenmesi.
• Fesih Şartları: Sözleşmenin hangi hallerde, ne kadar bildirim süresiyle feshedilebileceğinin yazılması.
• Yetkili Mahkeme: Uyuşmazlık halinde hangi şehir mahkemelerinin (Örn: Ankara Mahkemeleri) yetkili olacağının (Yetki Şartı) belirlenmesi.

Sıkça Sorulan Sorular (Ticari Sözleşmeler)

Soru: Sözleşme noterden yapılmazsa geçersiz mi olur?

Hayır. Türk hukukunda sözleşme serbestisi vardır; adi yazılı (kendi aranızda imzaladığınız) sözleşmeler de geçerlidir. Ancak gayrimenkul satışı, finansal kiralama gibi bazı özel sözleşmelerin resmi şekilde (noterde) yapılması zorunludur. Ayrıca noter onayı, imza inkarını önlemek için en güvenli yoldur.

Soru: Cezai şart miktarı çok yüksek belirlenebilir mi?

Tacirler (şirketler) basiretli davranmak zorunda olduklarından, kural olarak cezai şartın fahiş (aşırı yüksek) olduğunu iddia edip indirilmesini isteyemezler. Ancak ceza, borçlunun ekonomik mahvına sebep olacak kadar yüksekse Yargıtay indirim yapabilir.

Soru: Sözleşmede yazmayan bir konuda ne yapılır?

Sözleşmede düzenlenmeyen konularda, Türk Ticaret Kanunu (TTK) ve Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) genel hükümleri devreye girer. Ancak kanun hükümleri bazen işletmenin aleyhine olabilir; bu yüzden her detayın sözleşmede yazılması en iyisidir.