Ayıplı Maldan Kaynaklı Sorumluluk ve Tüketici Hakları

Ayıplı maldan kaynaklı sorumluluk, satılan bir malın, satış sözleşmesinde taahhüt edilen veya beklenen standartlara uygun olmaması durumunda ortaya çıkar. Bu durum, malın kusurlu, eksik veya vaadedilen özelliklere sahip olmaması gibi çeşitli şekillerde meydana gelebilir.

Ayıplı maldan kaynaklı sorumluluk, satıcının, sattığı malın belirli bir kalite ve standarda sahip olacağına dair taahhüdünün bir parçasıdır. Eğer satılan mal, bu taahhütlere uygun değilse veya malın kullanımını önemli ölçüde etkileyen gizli kusurlar içeriyorsa, mal ayıplı olarak kabul edilir.

Yasal Tanım: Ayıplı Mal Nedir?

Hem Borçlar Kanunu hem de Tüketici Kanunu ayıplı malı benzer şekilde tanımlar:

• ■ Sözleşmeye Aykırılık: Taraflarca kararlaştırılan örnek ya da modele uygun olmaması.
• ■ Vaat Edilen Özelliklerin Yokluğu: Reklamlarda veya etikette belirtilen özellikleri taşımaması.
• ■ Kullanım Amacına Aykırılık: Tüketicinin makul olarak beklediği faydaları azaltan veya ortadan kaldıran maddi, hukuki veya ekonomik eksiklikler.

Tüketicinin 4 Seçimlik Hakkı

Malın ayıplı çıkması durumunda tüketici, seçimlik haklarından dilediğini kullanabilir. Satıcı bu tercihi yerine getirmek zorundadır:

• 1. Sözleşmeden Dönme: Malı iade edip paranın tamamını geri almak.
• 2. Ayıp Oranında İndirim: Malı kullanmaya devam edip, ayıp oranında bedel indirimi istemek.
• 3. Ücretsiz Onarım: Masrafsız tamir talep etmek (Azami 20 iş günü süresi vardır).
• 4. Misli ile Değişim: Malın ayıpsız bir yenisiyle değiştirilmesini istemek.

İspat Yükü ve Süreler

Ayıplı maldan kaynaklı sorumluluk sürecinde, alıcının, malın ayıplı olduğunu ve bu ayıpların satış sırasında var olduğunu kanıtlaması gerekebilir. Bu, genellikle malın incelemesi, uzman raporları, malın satış sırasındaki durumu hakkında tanıklıklar ve diğer kanıtlar aracılığıyla yapılır.

Hak Arama Yolları

Eğer satıcı alıcının bu seçimlik haklarından birini yerine getirmezse, alıcı tüketici hakem heyetine başvurarak ya da dava açarak haklarını kullanabilir.

• ■ Tüketici Hakem Heyeti: Belirli bir parasal sınırın altındaki (her yıl yenilenir, 2024 yılı için 104.000 TL) uyuşmazlıklarda zorunlu başvuru merciidir.
• ■ Tüketici Mahkemesi: Bu sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda Tüketici Mahkemesi'ne dava açılır (Arabuluculuk şartı vardır).

Sıkça Sorulan Sorular

Soru: İkinci el araç veya eşyada ayıp olursa ne yapılır?

Cevap: Eğer satıcı "ticari işletme" ise (galeri, mağaza) Tüketici Kanunu uygulanır ve ayıplı mal hükümleri geçerlidir. Şahıstan şahısa satışta Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır.

Soru: Satıcı "iade alamam" diyor, ne yapmalıyım?

Cevap: Satıcının "iade yoktur" demesi yasal haklarınızı ortadan kaldırmaz. Ayıplı malda 4 seçimlik hakkınız saklıdır. Noterden ihtarname çekerek süreci başlatabilirsiniz.

Ayıplı Mal Mağduriyetlerinizi Gideriyoruz

Para iadesi, ürün değişimi ve tazminat davaları için bize ulaşın.

Yukarıda değinilmiş olan hususlar genel hatları ile kaleme alınmış olup; her somut olay birbirinden farklı özellikler taşıyabileceğinden hak kaybına uğramamanız adına bir hukuk bürosu ile iletişime geçip profesyonel destek almanızı öneririz. (KARTALHAN HUKUK BÜROSU)