Kefalet Sözleşmesi, Türleri ve Eş Rızası

Kefalet sözleşmesi, bir borçlunun borcunu ödeyememesi durumunda, kefil olarak adlandırılan üçüncü bir kişinin borcu ödeme yükümlülüğünü üstlendiği hukuki bir düzenlemedir. Bu tür sözleşmeler, özellikle finansal işlemlerde yaygın olarak kullanılır ve alacaklılara borçların tahsil edilmesi konusunda ek bir güvence sağlar.

Kefalet sözleşmeleri, borçlunun ödeme kabiliyetinin yeterli olmadığı durumlarda sıklıkla tercih edilir. Kefil, borçlu borcunu ödeyemezse, alacaklıya borcun ödenmesi konusunda hukuken sorumlu hale gelir.

Kefalet Sözleşmesinin Geçerlilik Şartları

Türk Borçlar Kanunu’nun 581. maddesi uyarınca, geçerli bir kefaletten söz edebilmek için şu şartlar zorunludur:

• ■ Asıl Borç: Hukuken mevcut ve geçerli bir ana borç bulunmalıdır.
• ■ Yazılı Şekil: Sözleşme mutlaka yazılı yapılmalıdır.
• ■ El Yazısı Şartı: Kefil, kefaletin azami miktarını, kefalet tarihini ve (müteselsil kefil olacaksa) "müteselsil kefil" ibaresini kendi el yazısıyla sözleşmeye yazmalıdır (TBK m. 583).
• ■ Eş Rızası: Kefil evli ise, eşinin yazılı rızası alınmalıdır (TBK m. 584).

Adi Kefalet mi, Müteselsil Kefalet mi?

Kefilin sorumluluğu, sözleşmede yazan türe göre değişir:

• ■ Adi Kefalet: Alacaklı, önce asıl borçluya başvurmak ve onu icraya vermek zorundadır. Borçludan tahsilat yapılamazsa (aciz vesikası alınırsa) kefile gidilebilir.
• ■ Müteselsil Kefalet: En riskli türdür. Alacaklı, asıl borçluya hiç gitmeden doğrudan kefilden borcu isteyebilir. Banka kredilerinde genellikle bu tür uygulanır.

Eş Rızası Şartı ve İstisnaları (TBK m. 584)

Kural olarak kefalet sözleşmesi için eşin rızası şarttır. Rıza, sözleşme kurulmadan önce veya en geç kurulma anında verilmelidir. Sonradan verilen rıza geçersizdir.

Kefilin Asıl Borçluya Rücu Hakkı

Kefil, alacaklıya ödeme yaptıktan sonra, ödediği miktar oranında alacaklının haklarına halef olur. Yani kefil, ödediği parayı, faizi ve masrafları asıl borçludan talep etme (rücu etme) hakkına sahiptir.

Ancak bu hakkın kullanılabilmesi için kefilin, ödeme yaptığını asıl borçluya bildirmesi ve ispat etmesi gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Soru: Eş rızası alınmadan yapılan kefalet geçerli midir?

Cevap: Hayır (İstisnalar hariç). Eş rızası eksikse kefalet sözleşmesi kesin hükümsüzdür (batıldır). Kefil borçtan sorumlu tutulamaz.

Soru: Kefillikten nasıl çıkılır?

Cevap: Kefillikten tek taraflı çıkmak zordur. Ancak süreli kefaletlerde süre dolunca, süresiz kefaletlerde ise 10 yıl geçince kefalet kendiliğinden sona erer.

Soru: Kefil ne kadar süreyle sorumludur?

Cevap: Gerçek kişilerde kefalet süresi en fazla 10 yıldır. Süre uzatılmak istenirse yeniden yazılı şekil ve (gerekirse) eş rızası şarttır.

Kefalet ve İcra Davalarınız İçin Hukuki Destek

Kefalet iptali, rücu davaları ve eş rızası itirazları için bize ulaşın.

Yukarıda değinilmiş olan hususlar genel hatları ile kaleme alınmış olup; her somut olay birbirinden farklı özellikler taşıyabileceğinden hak kaybına uğramamanız adına bir hukuk bürosu ile iletişime geçip profesyonel destek almanızı öneririz. (KARTALHAN HUKUK BÜROSU)