İnternetten İçerik Kaldırma ve Unutulma Hakkı: 5651 Sayılı Kanun, BTK Acil Başvuru ve Hukuki Süreç

İnternetten içerik kaldırma, günümüzde kişilik haklarının korunması ve itibar yönetimi bakımından giderek daha kritik bir hukuki meseleye dönüşmüştür. 5651 sayılı Kanun çerçevesinde değerlendirilen bu süreçte içerik kaldırma, erişim engelleme ve arama motorundan çıkarma birbirinden farklı hukuki sonuçlar doğurmakta; özel hayatın gizliliğinin ihlali gibi acil durumlarda BTK'ya başvurularak 4 saat içinde engelleme sağlanabilmektedir.

Ankara Bilişim ve Ceza Avukatı olarak bu alanda; içeriğin hukuka aykırılığının tespiti ve delil tespiti (e-tespit/noter onayı), Sulh Ceza Hâkimliği başvurusu, BTK acil engellemesi, arama motorundan çıkarma ve TCK 134 kapsamında suç duyurusu süreçlerinde hizmet sunuyoruz.

Gizli kamera ve özel hayatın gizliliği ihlali için gizli kamera özel hayatın gizliliği ihlali sayfamıza göz atabilirsiniz.

1. İçerik Kaldırma, Erişim Engelleme ve Arama Motorundan Çıkarma Farkı

SCH = Sulh Ceza Hâkimliği. Başvuru aşamaları birbirini dışlamaz; acil durumlarda BTK ve Sulh Ceza Hâkimliği aynı anda işletilebilir.

2. Hukuki Dayanak — 5651 Sayılı Kanun ve Sulh Ceza Hâkimliği Başvurusu

5651 sayılı Kanun; içerik sağlayıcı, erişim sağlayıcı ve toplu kullanım sağlayıcılarının yükümlülükleri ile internet ortamında işlenen belirli suçlarla mücadeleyi düzenlemektedir:

• Aşamalı başvuru yolu: Kişilik hakkı ihlal edildiğini düşünenler önce içerik sağlayıcısına, ulaşılamazsa yer sağlayıcısına başvurmalıdır. Uyarı niteliğindeki bu talebin karşılıksız kalması hâlinde Sulh Ceza Hâkimliği'ne başvurulabilir
• Doğrudan SCH başvurusu: Önceki aşamalar şart değildir; gerçek veya tüzel kişiler kişilik haklarının ihlali iddiasıyla doğrudan Sulh Ceza Hâkimliği'ne içeriğin kaldırılması veya erişimin engellenmesi talebinde bulunabilir
• Kapsam: Video, fotoğraf, makale, haber, yorum, bilgi yazısı gibi internet ortamındaki paylaşımlar; kişilik haklarını ihlal edici, kamu yararına aykırı veya itibara zarar veren nitelikte ise kaldırılabilir ya da erişim engellenebilir
• Delil tespiti zorunluluğu: İçerik kaldırılmadan önce mutlaka e-tespit veya noter onaylı ekran görüntüsü alınmalıdır; dijital deliller çok hızlı yok olabilir

3. Unutulma Hakkı — Dijital Geçmişi Temizleme

Hukuk literatürüne giren en önemli kavramlardan biri olan unutulma hakkı, bireylerin internette kendileri hakkında yer alan eski, yanlış, eksik veya artık kamuoyunu ilgilendirmeyen bilgilerin arama sonuçlarından kaldırılmasını isteme hakkıdır:

• Güncellik kriteri: Paylaşılan bilginin aradan geçen süre zarfında güncelliğini yitirmiş olması gerekir; eski ve artık gündemde olmayan bilgiler unutulma hakkı kapsamında değerlendirilebilir
• Kamu yararı dengesi: Bilginin yayınlanmasında hâlâ üstün bir kamu yararı bulunup bulunmadığı denetlenir; kamusal bir kişinin eylemlerine ilişkin bilgiler daha zor kaldırılır
• İstatistiksel ve bilimsel değer: İçerik yalnızca magazin veya dedikodu niteliğindeyse unutulma hakkı kapsamında kaldırılması çok daha hızlı gerçekleşir
• Yargıtay Hukuk Genel Kurulu içtihadı: Kişinin geçmişte işlediği bir suçun yıllar sonra hâlâ üst sıralarda çıkması, bireyin yeni bir sayfa açma ve topluma yeniden entegre olma hakkını zedeler; bu içerikler unutulma hakkı kapsamında kaldırılabilir

Kişisel veri suçları için kişisel veri kaydetme suçu sayfamıza bakabilirsiniz.

4. BTK Acil Başvurusu — 4 Saatlik Engelleme

Mahkeme kararını beklemek bazı durumlarda telafi imkânsız zararlar doğurabilir:

• Acil hâller: Özellikle özel hayatın gizliliğinin ihlali (mahrem görüntülerin sızdırılması, "revenge porn") durumunda mağdurlar doğrudan BTK'ya başvurarak içeriğin 4 saat içinde engellenmesini talep edebilir
• Teknik gereklilik: Başvurunun hukuki dayanaklarının eksiksiz ve doğru biçimde formüle edilmesi gerekir; eksik ya da hatalı başvurular reddedilebilir
• Dijital delil tespiti: BTK başvurusundan önce mutlaka e-tespit veya noter onaylı ekran görüntüsü alınmalıdır; içerik BTK tarafından engellendikten sonra elde edilmesi güçleşir
• İçerik kaldırma sonrası ceza süreci: İçerik kaldırıldıktan sonra failler hakkında TCK 243 (Bilişim Sistemine Girme) ve TCK 134 (Özel Hayatın Gizliliğini İhlal) suçlarından suç duyurusu süreci başlatılabilir. Santaj suçu için santaj suçu ve cezası sayfamıza bakabilirsiniz

Sosyal medyada suç ve ceza için sosyal medyada suç ve ceza sayfamıza bakabilirsiniz.

5. Şirketler ve Markalar İçin Karalama ile Mücadele

Sadece bireyler değil, tüzel kişiler de internet ortamındaki haksız saldırıların mağduru olabilmektedir:

• Asılsız yorumlar ve şikâyet platformları: Google Haritalar üzerindeki gerçek dışı yorumlar, Şikayetvar gibi platformlardaki asılsız beyanlar TTK kapsamında haksız rekabet teşkil eder
• Rakip karalama kampanyaları: Rakip firmaların yürüttüğü kara propaganda faaliyetleri hem TTK haksız rekabet hem de TCK hakaret hükümleri kapsamında değerlendirilebilir
• Tedbir kararı ile engelleme: Mahkemeden alınacak tedbir kararlarıyla bu içerikler engellenir; fail tespit edilirse ağır tazminat davalarına konu edilebilir
• Delil tespiti önceliği: Asılsız yorumların ve karalama kampanyalarının belgelenmesi tazminat davasının temelini oluşturur; noter tespiti veya e-tespit bu aşamada zorunludur. Tehdit suçu için tehdit suçu ve cezası sayfamıza bakabilirsiniz

6. Sık Yapılan Hatalar ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Delil tespit etmeden içerik kaldırma talep etmek: İçerik kaldırıldıktan sonra suç duyurusu için delil kalmaz; e-tespit veya noter onaylı ekran görüntüsü başvurudan önce mutlaka alınmalıdır
• BTK yerine doğrudan mahkemeye gitmek: Özel hayat ihlali gibi acil durumlarda BTK yolu çok daha hızlıdır; mahkeme kararını beklemek telafi imkânsız zararlar doğurabilir
• Yalnızca içerik kaldırmayla yetinmek: İçerik kaldırılsa dahi arama motorundan çıkarılması için Google'a ayrıca başvurulması gerekir; bu adım atlanırsa içerik arama sonuçlarında görünmeye devam eder
• Şirket olarak hukuki yolu kullanmamak: Asılsız yorumlar tüm ticari geleceği etkileyebilir; uyarı veya "gerçek dışıdır" notu yazmak yerine hukuki süreç başlatmak çok daha etkilidir
• Ceza sürecini unutmak: İçerik kaldırıldıktan sonra faillerin TCK 134 ve 243 kapsamında yargılanması için suç duyurusu yapılabilir; bu hak sıklıkla kullanılmamaktadır. Ceza soruşturması için ceza soruşturması süreci sayfamıza bakabilirsiniz

Sıkça Sorulan Sorular

İnternetten içerik kaldırma ne kadar sürer?

BTK acil başvurusunda 4 saat içinde erişim engeli mümkündür. Sulh Ceza Hâkimliği kararı ise günler içinde alınabilir. Süre, içeriğin niteliğine ve başvuru yoluna göre değişir.

Google'dan içerik kaldırmak için ne yapılmalı?

Google'a doğrudan "Kaldırma İsteği" gönderilebilir veya Sulh Ceza Hâkimliği kararıyla kaldırma zorunlu kılınabilir. İkinci yol çok daha etkilidir.

Unutulma hakkı herkese uygulanır mı?

Kamuya mal olmuş kişilerin görevleriyle ilgili bilgileri daha zor kaldırılır. Özel kişiler için güncelliğini yitirmiş, kamu yararı taşımayan içerikler unutulma hakkı kapsamında daha kolay kaldırılabilir. Hakaret suçu için hakaret suçu ve cezası sayfamıza bakabilirsiniz.

İçerik kaldırıldıktan sonra fail hakkında suç duyurusunda bulunulabilir mi?

Evet. TCK 134 (Özel Hayatın Gizliliğini İhlal) ve TCK 243 (Bilişim Sistemine Girme) kapsamında suç duyurusu yapılabilir. Bunun için delillerin önceden tespit edilmesi zorunludur.