Yabancı Kişilerle Yapılan Evlilikler ve Hukuki Prosedürler

Yabancı kişilerle yapılan evlilikler, farklı kültürlerden insanların bir araya gelmesi nedeniyle dikkatli yönetilmesi gereken hukuki ve bürokratik süreçleri beraberinde getirir. Bu tür evlilikler, evliliklerin resmiyet kazanması ve Türkiye'de tanınması için izlenmesi gereken özel prosedürler anlamına gelir. Yabancı bir kişiyle evlilik yapmayı düşünen çiftler, evlilik işlemlerinin yürütülmesi için gereken belgeler, evliliğin hukuki statüsü ve evlilik sonrası yaşamla ilgili düzenlemeler konusunda bilgi sahibi olmalıdır.

Yabancılık unsuru taşıyan evlenme ilişkilerine uygulanacak hukukun tayininde; evlenme ehliyeti ve şartları, evlenmenin şekli, evlenmenin hüküm ve sonuçları ile evlilik mal rejimleri bakımından farklı kanunlar ihtilafı kurallarının uygulanması söz konusudur. Türk Hukukunda evlenme ehliyet ve şartları eşlerin her birinin evlenme anındaki milli hukukuna tabi kılınmıştır.

Hukuki Dayanak: MÖHUK m. 13 ve Uygulanacak Hukuk

Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) uyarınca, yabancı eşle evlilikte uygulanacak kurallar şöyle detaylandırılır:

• ■ Milli Hukuk Şartı: Eşlerden her biri, evlenme ehliyeti (yaş, bekarlık, engel durumu) bakımından kendi vatandaşı olduğu ülkenin yasalarına tabidir. Örneğin; bir Alman vatandaşı ile bir Türk vatandaşı evlenirken, Alman vatandaşının evlenme ehliyeti Alman hukukuna göre sorgulanır.
• ■ Şekli Kurallar: Evlenmenin şekli (nikah memuru huzurunda yapılması vb.), evliliğin gerçekleştiği ülke hukukuna tabidir. Türkiye sınırları içindeki her evlilik Türk resmi makamları önünde yapıldığı sürece geçerlidir.

Evlenme ehliyet ve şartlarına uygulanacak hukukun belirlenmesinde atıf kuralı dikkate alınmaktadır. Evlenme yaşı, evlenme iradesi, akıl hastalığı, evliliğe izin gibi durumlar atıf kuralları kapsamında incelenen hallerden bazılarıdır. Evlenmenin şekli ise, MÖHUK 13/II. Maddesinde özel bir bağlama kuralına göre evliliğin gerçekleştirildiği ülkenin hukukuna tabi kılınmıştır (lex loci celebrationis).

Türkiye’de Evlilik Başvurusu İçin Gerekli Belgeler

Yabancı bir kişiyle Türkiye'de evlilik başvurusu yaparken karşılaşılan en büyük engel evrak eksikliğidir. Yabancı eşin, kendi ülkesinden temin etmesi gereken temel belgeler şunlardır:

• ✔ Evlenme Ehliyet Belgesi: Kişinin kendi ülkesindeki yasalara göre evlenmeye engel durumunun olmadığını gösterir.
• ✔ Doğum Belgesi: Onaylanmış (Apostil veya ilgili Konsolosluk onayı) ve yeminli tercüman tarafından çevrilmiş olmalıdır.
• ✔ Pasaport ve Vize/İkamet İzni: Geçerli kimlik ve yasal kalış belgesi.
• ✔ Bekarlık Belgesi: Kişinin bekar olduğunu resmi olarak gösterir.

Bu belgelerin yabancı bir makamdan alındıktan sonra Apostil şerhi ile onaylanması veya Türkiye'deki ilgili konsolosluk tarafından tasdik edilmesi zorunludur. Apostil sözleşmesine taraf olmayan ülkeler için dışişleri bakanlığı onay silsilesi takip edilmelidir. Ankara'da bu süreç, valilik, noterler ve konsolosluklar arasında dikkatli bir koordinasyon gerektirir.

Evliliğin Hüküm ve Sonuçları (Vatandaşlık ve Haklar)

Yabancı eşle evlilikler, evlilik sonrası yaşamda önemli hukuki sonuçlar doğurur:

• ■ İkamet İzni: Evlilik nedeniyle Aile İkamet İzni başvurusu yapılabilir. Bu izin genellikle 3 yıla kadar verilir ve yabancı eşe Türkiye'de yasal olarak kalma ve çalışma hakkı (şartlara bağlı) sağlar.
• ■ Vatandaşlık Başvurusu: Türk vatandaşı ile üç yıl evli kalan ve bu evliliğin devam ettiğini kanıtlayan yabancı eş, Türk vatandaşlığına başvurma hakkı kazanır. Ancak dikkat edilmelidir ki; evlilik yoluyla vatandaşlık otomatik değildir. İl Nüfus Müdürlükleri ve emniyet birimleri tarafından yapılan "evlilik birliği içinde yaşama" ve "kamu düzeni" soruşturmaları sürecin belirleyicisidir.
• ■ Mal Rejimi: Evliliğin maddi ve manevi hüküm ve sonuçları açısından, eşlerin müşterek hukukuna, ayrı vatandaşlıkta olmaları halinde müşterek mutad mesken hukukuna, bunun da olmaması halinde Türk Hukukuna bağlı olacağıdır.

Sahte (Anlaşmalı) Evliliklerin Hukuki Riski

Sadece ikamet izni veya vatandaşlık almak amacıyla yapılan "anlaşmalı evlilikler" Türk hukukunda ağır yaptırımlara tabidir:

• 🚫 Göç İdaresi veya Nüfus Müdürlüğü evliliğin gerçek olmadığını tespit ederse, ikamet izni iptal edilir ve yabancı eş hakkında sınır dışı (deport) kararı alınır.
• 🚫 Cumhuriyet Başsavcılıkları tarafından "resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan" suçundan ceza davası açılabilir.

Yabancı Evlilik ve Vatandaşlık Uzmanı

Evlilik prosedürleri, Apostil onayları ve vatandaşlık süreçlerinde Ankara'da yanınızdayız.

Yukarıda değinilmiş olan hususlar genel hatları ile kaleme alınmış olup; her somut olay birbirinden farklı özellikler taşıyabileceğinden hak kaybına uğramamanız adına bir hukuk bürosu ile iletişime geçip profesyonel destek almanızı öneririz. (KARTALHAN HUKUK BÜROSU)