Nafaka; nafaka alan tarafın yeniden evlenmesi, ekonomik güce kavuşması veya evlilik dışı birliktelik yaşaması halinde mahkeme kararıyla kesilebilir. İştirak nafakası, çocuğun 18 yaşını doldurması ya da erken ergin olmasıyla sona erer. Her nafaka türü farklı kesme koşullarına tabidir; bu nedenle davanın doğru hukuki temele oturtulması kritik önem taşır.
1. Nafaka Türleri ve Hukuki Dayanağı
Türk aile hukukunda 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) çerçevesinde farklı nitelik ve koşullara sahip üç temel nafaka türü bulunmaktadır. Her birinin başlama, devam ve kesilme koşulları birbirinden farklıdır.
Yoksulluk nafakası (TMK 175): Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşen eşe, diğer eş tarafından ödenen nafakadır. Süreye bağlı değildir; koşullar devam ettiği sürece ödenir.
İştirak nafakası (TMK 182): Velayeti kendisinde olmayan ebeveynin, çocuğun bakım ve eğitimine katkı amacıyla ödediği nafakadır. Çocuğa yapılan bir ödemedir.
Tedbir nafakası (TMK 169): Boşanma davası süresince geçici olarak mahkemece hükmedilen nafakadır. Dava sonucu kesinleştiğinde yerini diğer nafaka türlerine bırakır.
TMK 176/3 uyarınca yoksulluk nafakası, aşağıdaki koşullardan birinin gerçekleşmesi halinde mahkeme kararıyla kaldırılabilir ya da azaltılabilir.
Yoksulluk Nafakasının Kesilme Koşulları
Nafaka alanın yeniden evlenmesi (TMK 176/3): Resmi nikah akdiyle otomatik olarak sona erer; mahkeme kararına gerek yoktur.
Nafaka alanın ölmesi: Hak sahibinin vefatı halinde nafaka kendiliğinden sona erer.
Nafaka verenin ölmesi: Yoksulluk nafakası mirasçılara geçmez; mirasçılar nafaka ödemek zorunda değildir.
Yoksulluğun ortadan kalkması: Nafaka alanın ekonomik durumunun iyileşmesi halinde nafakanın azaltılması veya kaldırılması talep edilebilir (dava gerektirir).
Hâlâl olmayan yaşam tarzı (TMK 175): Nafaka alanın evlilik dışı birliktelik yaşaması ya da onur kırıcı yaşam biçimi benimsemesi durumunda nafaka mahkemece kaldırılabilir.
Önemli Not: Otomatik Kesilen Tek Durum
Yalnızca yeniden resmi evlenme nafakayı otomatik olarak sona erdirir. Diğer tüm kesilme gerekçeleri için dava açılması ve mahkeme kararı alınması şarttır.
3. İştirak Nafakası Ne Zaman Sona Erer?
İştirak nafakası, çocuk için ödendyğinden kesilme koşulları doğrudan çocuğun hukuki durumuna bağlıdır.
İştirak Nafakasının Kesilme Koşulları
Çocuğun 18 yaşını doldurması: Ergin olan çocuk artık reşit sayılır; iştirak nafakası kendiliğinden sona erer.
Çocuğun vefatı: Çocuğun ölmesi halinde nafaka kendiliğinden sona erer.
Velayetin değişmesi: Velayetin nafaka ödeyen tarafa geçmesi durumunda iştirak nafakası kaldırılması talep edilebilir.
Çocuğun çalışmaya başlaması: 18 yaşından önce çalışmaya başlayan ve kendi geçimini sağlayabilen çocuk için nafakanın azaltılması ya da kaldırılması talep edilebilir (mahkeme takdir hakkını kullanır).
18 Yaş Sonrası Eğitim Devam Ederse Ne Olur?
İştirak nafakası 18 yaşında kesilir; ancak eğitimine devam eden çocuk artık yoksulluk nafakası (TMK 364 — iştirak yükümlülüğü) ya da eğitim nafakası talep edebilir. Bu iki nafaka türü iştirak nafakasından farklı koşullara tabidir.
4. Tedbir Nafakası Ne Zaman Sona Erer?
Tedbir nafakası boşanma davası süresince geçerli olan geçici bir tedbirdir. Davanın sona ermesiyle birlikte otomatik olarak kesilir ve yerini boşanma kararında hükmedilen nafakaya bırakır.
Boşanma kararının kesinleşmesiyle: Dava sonuçlanıp karar kesinleştiğinde tedbir nafakası kendiliğinden sona erer.
Davanın düşmesiyle: Dava herhangi bir nedenle düşerse tedbir nafakası da ortadan kalkar.
Tarafların barışmasıyla: Dava süresince tarafların evliliklerini sürdürmeye karar vermesi halinde tedbir nafakası kesilir.
Nafaka alan tarafın yeniden resmi nikahla evlenmesi, yoksulluk nafakasını dava ve mahkeme kararı gerektirmeksizin kendiliğinden sona erdirir. Bu kural TMK 176/3’te açıkça düzenlenmiştir.
Nafaka Ödeyen Tarafın Yapması Gerekenler
Nafaka alanın yeniden evlendiğini öğrendiğinizde icra dosyasını durdurmak için icra müdürlüğüne yeni evlilik cüzdanının suretini sunun.
Daha önceden yapılan nafaka ödemelerini geri almanız mümkün olmayabilir; ileriye dönük kesilme geçerlidir.
Nafaka alanın resmi evlilik yapmaksızın birliktelik yaşaması otomatik kesilme sağlamaz; bunun için ayrıca dava açılması gerekir.
Dini Nikah Yoksulluk Nafakasını Keser mi?
Hayır. Yalnızca resmi nikah (medeni nikah) nafakayı otomatik olarak keser. Dini nikah tek başına bu sonucu doğurmaz; ancak birliktelik iddiası için dava açılması yoluna gidilebilir.
6. Evlilik Dışı Birliktelik ve Nafaka İptali
Nafaka alanın resmi evlilik yapmaksızın başka biriyle sürekli ve aleni birliktelik yaşaması, nafakanın kaldırılması için dava açılmasına zemin hazırlar. Ancak bu durum otomatik kesilmeye neden olmaz; ispat yükü nafaka ödeyen taraftadır.
Birliktelik İddiasının İspatı
Ortak adrese aynı adreste ikametin belgelenmesi (tapu kaydı, kira sözleşmesi)
Sosyal medya paylaşımları — noter tasdikiyle belgelenmiş kamuya açık içerikler
Tanık beyanları
Ortak banka hesabı, sigorta veya fatura bilgileri
Yargıtay’ın Birliktelik Kriteri
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, birliktelik iddiasının nafakanın kaldırılmasına yeterli olabilmesi için sürekliliğin ve aleniyet’in birlikte ispatı gerektiğini hükme bağlamıştır. Tek seferlik veya gizli birliktelikler yeterli sayılmamaktadır.
7. Ekonomik Koşullardaki Değişim ve Nafaka İndirimi
TMK 176/4 uyarınca taraflardan birinin mali durumunun önemli ölçüde değişmesi halinde nafakanın artırılması, azaltılması veya kaldırılması talep edilebilir. Bu kural hem nafaka alan hem nafaka ödeyen taraf için geçerlidir.
Nafaka İndirimi veya Kaldırılmasını Gerektirecek Durumlar
Nafaka verenin gelirinin önemli ölçüde düşmesi: İşsizlik, emeklilik, sağlık sorunu gibi nedenler
Nafaka alanın gelir sahibi olması: İş bulma, miras, kira geliri gibi kaynaklar
Nafaka verenin yeni bir aile kurması: Yeni eş veya çocuk nafaka verenin mali yükünü artırır; bu durum mahkemece dikkate alınabilir
Nafaka alanın çalışmaya başlaması: Özellikle iş gücüne katılabilecek yaş ve sağlıkta olup çalışmayan kişiler için nafaka azaltılabilir
Nafaka artırım davası hakkında da bilgi edinebilirsiniz; ekonomik değişimler her iki yönde de nafaka değişikliğine yol açabilir.
8. Nafaka Kaldırma / İndirim Davası Süreci
Yeniden evlenme dışındaki tüm nafaka kesilme talepler için aile mahkemesinde dava açılması şarttır. Mahkeme kararı kesinleşmeden nafaka ödeme zorunluluğu devam eder.
Dava Sürecinde Dikkat Edilecekler
Nafaka kararı kesinleşmeden ödemeyi kesmek icra takibine yol açar; borç birikmesine sebep olur.
Dava süresince nafakayı ödemeye devam edin; dava lehte sonuçlanırsa karar tarihi itibarıyla kesilir.
Davalı tarafın mahkemeye bildirilmemiş adres değişikliği tebligat sorunlarına ve dava uzamasına yol açabilir.
Arabuluculuk: Nafaka uyusmazlıklarında zorunlu arabuluculuk şartı aranmamaktadır; doğrudan dava açılabilir.
9. Nafaka Davalarında Hukuki Destek
Nafaka kesilmesi veya indirimi davaları; delil toplama, ispat stratejisi ve usul kuralları açısından teknik bilgi gerektiren hukuki süreçlerdir. Yanlış atılan bir adım, davanın reddiyle sonuçlanabilir.
Doğru gerekçenin belirlenmesi: Hangi nafaka türü için, hangi hukuki dayanağa göre dava açılacağı kritik önem taşır.
Delil hazırlığı: Birliktelik, ekonomik değişim veya vefat gibi durumların ispatı için doğru belgeler bir araya getirilmelidir.
Süre takibi: İcra takibini durdurma ve nafaka borcunun birikmesini önleme için zamanında dava açılmalıdır.
Bu sayfa Av. Meltem Kartalhan (Ankara Barosu) tarafından hazırlanmış olup 4721 sayılı TMK Madde 175-176 kapsamında güncel bilgiler içermektedir. Son güncelleme: 2026-05-22. Hukuki destek için 0532 136 67 54 numaralı hattı arayabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Nafaka alan kişi yeniden evlenirse nafaka otomatik kesilir mi?
Evet. TMK 176/3 uyarınca nafaka alanın resmi nikahla yeniden evlenmesi, yoksulluk nafakasını mahkeme kararına gerek kalmaksızın kendiliğinden sona erdirir. Dini nikah bu sonucu doğurmaz.
İştirak nafakası kaç yaşında kesilir?
İştirak nafakası, çocuğun 18 yaşını doldurmasıyla kendiliğinden sona erer. Erken erginlik (kazai rüşt) halinde mahkeme kararı tarihinde kesilir. 18 yaş sonrası eğitim devam ediyorsa çocuk, ayrı bir talep yoluyla eğitim nafakası isteyebilir.
Eş başkası biriyle yaşıyorsa nafaka kesilir mi?
Otomatik kesilmez. Sürekli ve aléni birliktelik yaşandığının ispatıyla aile mahkemesinde nafakanın kaldırılması davası açılmalıdır. Mahkeme kararı kesinleşmeden nafaka ödenmeye devam edilmelidir.
Nafaka kesilmesi için dava açmak şart mı?
Yeniden resmi evlenme dışındaki tüm durumlarda evet. Birliktelik, ekonomik iyileşme veya yaşam biçimi değişikliği gibi gerekçelerle nafaka kesilmesi için aile mahkemesinde dava açılması şarttır.
Nafakayı dava açmadan kessem ne olur?
Nafaka kararı kesinleşmeden ödemeyi kesmek icra takibine yol açar. Birikmiş nafaka borçlarının faiz ve icra masraflarıyla birlikte ödenmesi gerekebilir. Dava kazanilana kadar ödemeye devam etmek hukuki açıdan zorunludur.
Evet. TMK 176/4 uyarınca mali koşulların önemli ölçüde değişmesi halinde nafakanın azaltılması veya kaldırılması talep edilebilir. İşsizlik, emeklilik veya yeni aile yükü bu talebe dayanak oluşturabilir.
Nafaka ne zamandan itibaren kesilir?
Mahkeme kararının kesinleştiği tarihten itibaren kesilir. Yeniden evlenme durumunda nikah tarihi itibarıyla; diğer durumlarda ise mahkeme kararının kesinleşme tarihi itibarıyla sona erer. Geriye dönük kesme genellikle mümkün değildir.
Nafaka veren taraf ölürse nafaka devam eder mi?
Yoksulluk nafakası kişisel bir hak olduğundan nafaka veren tarafın vefatıyla birlikte sona erer; mirasçılara geçmez. İştirak nafakası ise mirasçılar tarafından sınırlı düzeyde ödenebilir; bu durum mahkeme takdir’ine bırakılmıştır.