Duruşma Olmadan Beraat Kararı Verilir Mi?

Bu Kararın Önemi

İstinaf mahkemeleri (Bölge Adliye Mahkemeleri), ilk derece mahkemelerinin kararlarını hem usul hem de esas yönünden denetler. Uygulamada bazı BAM daireleri, mahkûmiyet kararlarını kaldırarak yeni duruşma açmaksızın doğrudan beraat kararı vermektedir. Yargıtay 15. Ceza Dairesi bu kararıyla söz konusu uygulamanın hukuka aykırı olduğunu hükme bağlamıştır.

Kararın özü şudur: BAM, mahkûmiyet hükmünü kaldırdığında "derhal beraat" imkanı bulunmayan hallerde duruşma açmak, tarafları davet etmek ve delilleri bizzat değerlendirmek zorundadır. Delil değerlendirmesi yapılmaksızın dosya üzerinden beraat kararı verilmesi CMK hükümlerine aykırıdır ve bozma sebebi oluşturur.

Bu ilke sanık, mağdur ve savcılık açısından büyük önem taşımaktadır. Ceza davaları ve istinaf süreçleri konusunda Ankara Ceza Avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.

İstinaf Mahkemesinin Yetkileri ve Sınırları

CMK m. 280, BAM'ın istinaf başvurusu üzerine alabileceği kararları düzenlemektedir. Bu hüküm uyarınca iki farklı durum söz konusudur:

Duruşma Açmaksızın Karar Verilebilecek Haller (CMK m. 280/1-a)

• "Derhal beraat" kararı: Suçun unsurlarının hiçbir delil değerlendirmesine gerek kalmaksızın, dosyadaki belgelerden açıkça oluşmadığı anlaşılıyorsa BAM duruşma açmaksızın beraat kararı verebilir.
• Usul hatalarında düzeltme: Yalnızca hukuki değerlendirmede hata yapıldığı ve delil gerektirmeyen durumlarda BAM dosya üzerinden karar verebilir.

Duruşma Açılması Zorunlu Olan Haller (CMK m. 280/1-g)

• Mahkûmiyet kararının delil değerlendirmesiyle kaldırılması: Sanık hakkında mahkûmiyet hükmü kurulmuş ve bu hükmün kaldırılması delillerin yeniden değerlendirilmesini gerektiriyorsa BAM duruşma açmak, tarafları davet etmek ve delilleri bizzat incelemek zorundadır.
• Yeni hüküm kurulması: Duruşma sonucunda CMK m. 280/2 uyarınca BAM yeniden hüküm kurar; bu kararlar temyiz yoluna açıktır.

Kararın Hukuki Analizi

Somut Olayda Ne Yaşandı?

Sanık dolandırıcılık suçundan mahkûm edilmiştir. Hem savcılık hem savunma istinaf yoluna başvurmuştur. BAM, mahkûmiyet hükmünü kaldırarak duruşma açmaksızın CMK m. 280/1-a delaletiyle beraat kararı vermiştir. BAM Cumhuriyet savcısı bu kararı temyize taşımıştır.

Yargıtay'ın Bozma Gerekçeleri

• 1. Usul hatası — duruşmasız beraat: Somut olayda delil değerlendirmesi yapılmadan derhal beraat kararı verilemeyecek bir durum mevcuttu. CMK m. 280/1-g uyarınca duruşma açılarak taraflar davet edilmeli, deliller incelenmeli ve ardından yeni hüküm kurulmalıydı.
• 2. Eksik soruşturma — telefon araştırması: TİB'den gelen yazıda ilgili telefonla katılan arasında iletişim kaydına rastlanmadığı bildirilmiş; ancak bu durum ilgili operatörlerden doğrudan sorulmak suretiyle araştırılmamıştır.
• 3. Şirket kayıtları araştırılmamış: Sanığın dağıtım-lojistik şirketi sahibi olduğu iddiası ticaret sicilinden doğrulanmamış; şirket hesaplarına para yatıran diğer kişilerin beyanı alınmamıştır.
• 4. Benzer davalarla birleştirme yapılmamış: UYAP sorgusunda sanık hakkında benzer suçlardan başka kamu davalarının açıldığı anlaşılmıştır. Bu dosyaların araştırılması ve derdest olanların birleştirilmesi gerekmekteydi.

Ceza davalarında istinaf ve temyiz süreçleri için Ankara Ağır Ceza Avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Yargıtay 15. Ceza Dairesi 2018/7814 E. — 2020/5046 K. Karar Metni

Yargıtay 15. Ceza Dairesi        2018/7814 E.  ,  2020/5046 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ: Ceza Dairesi

SUÇ: Dolandırıcılık

HÜKÜM: İlk dereceli ...1. Asliye Ceza Mahkemesi 26/10/2017 tarih, 2016/242 Esas, 2017/470 Karar sayılı TCK 157/1, 62, 52, 50/1-a, 52 maddeleri uygulanarak hükmedilen 80,00 TL. ve 6.000,00 TL adli para cezasına dair mahkûmiyet hükmünü inceleyen ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesi'nin istinaf talebinin kabulüyle ilk dereceli ...1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin kararının kaldırılarak sanığın beraatine dair kararı.

Dolandırıcılık suçundan verilen mahkûmiyet hükmü hakkında O yer Cumhuriyet savcısı ve sanık müdafii tarafından istinaf başvurusunda bulunulmasından sonra, ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesi'nin istinaf talebinin kabulüyle ilk dereceli ...1. Asliye Ceza Mahkemesinin kararının kaldırılarak sanığın beraatine dair kararı, ... Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Savcısı tarafından temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü;

5271 sayılı CMK'nın 288. maddesinde "Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır" denilmesi ile aynı kanunun 294. maddesinde yer alan "Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır. Temyiz sebebi ancak hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir" hükmü ve aynı Kanun'un 301. maddesinde belirtilen "Yargıtay, yalnız temyiz başvurusunda belirtilen hususlar ile temyiz istemi usule ilişkin noksanlardan kaynaklanmışsa, temyiz başvurusunda bunu belirten olaylar hakkında incelemeler yapar." şeklindeki düzenlemeler gözetilerek; Bölge Adliye Mahkemesi Savcısının eksik inceleme ve araştırma sonucunda usul ve yasaya aykırı hüküm kurulduğuna ilişkin temyiz talebinin bulunduğu belirlenerek yapılan incelemede;

1- Sanık hakkında yerel mahkemece kurulan mahkûmiyet hükmüne karşı yapılan istinaf başvuruları üzerine Bölge Adliye Mahkemesince mahkûmiyet hükmü kaldırılarak duruşma açılmaksızın CMK'nin 280/1-a maddesi delaletiyle aynı Kanunun 303/1-a uyarınca beraat kararı verilmiş ise de; anılan Kanun hükmünün delil değerlendirilmesi yapılmaksızın derhal beraat kararı verilebilecek hallerde uygulanabileceği; sanıklar hakkındaki mahkûmiyet hükmü bakımından ise CMK'nin 280/1-g maddesi uyarınca duruşma açılarak ve taraflar da çağrılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan Kanun maddesinin 2. fıkrasına göre yeniden hüküm kurulması gerektiği gözetilmeden, duruşma açılmaksızın dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda sanığın beraatine karar verilmesi,

2- Katılanın 2015 yılı içerisinde ...numaralı telefondan arandığı, telefondaki kişinin katılana "Kanal D tv'de düzenlenen ... isimli programa katılmaya hak kazandınız, size dosya göndereceğiz, bu dosyayı doldurup bize geri gönderin" şeklinde söylediği, daha sonra katılana programa katılım adı altında bazı evraklar gönderildiği, katılanın bu evrakları kendisine bildirilen hesaba 25/06/2015 tarihinde 180 TL ödeme yaparak teslim aldığı ve doldurarak verilen adrese gönderdiği, ancak aradan geçen zamana rağmen evine kimsenin gelmediği, arayan soranın olmadığı, bu şekilde sanığın dolandırıcılık suçunu işlediği iddia edilen olayda; TİB'den gelen yazı cevabında ...numara ile katılana ait numara arasında iletişim kaydına rastlanmadığının belirtilmesi, sanığın savunmasında lojistik ve dağıtım firmasının bulunduğunu çok sayıda firma ile iş yaptığını, şirket hesabına giren ufak meblağları takip edemediğini, olayla ilgisinin bulunmadığını savunması, suç tarihinde sanığın hesap hareketlerinde çok sayıda işlemin bulunduğunun anlaşılması, istinaf aşamasında sanık müdafii tarafından sunulan dilekçede sanığın ... Dağıtım Lojistik ve Pazarlama Tic. Ltd. Şti isimli bir kargo dağıtım şirketinin sahibi olduğu, firmanın bir çok kargo firması ve şahıs ile iş yaptığını, katılan tarafından yatırılan paranın sanığın sahibi olduğu firma ile aralarındaki sözleşme gereği... isimli şahsa gönderildiğini, buna ilişkin... isimli kişi ile aralarında yaptıkları gönderi taşıma hizmeti sözleşmesi suretini, sanığın sahibi olduğu firma tarafından bu ilişki nedeniyle kesilen fatura suretini ve interaktif posta çeki işlem belgesini dosyaya delil olarak sunması, UYAP'tan yapılan sorgulamada sanık hakkında benzer suçlardan kamu davalarının açıldığının anlaşılması karşısında, gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde ortaya çıkarılması ve sanığın suç kastıyla hareket edip etmediğinin tespiti yönünden; katılanı arayan ...numaralı telefonun kime ait olduğunun bu defa ilgili operatörlerden sorulmak suretiyle tespitine çalışılması, sanığın ... Dağıtım Lojistik ve Pazarlama Tic. Ltd. Şti isimli bir kargo dağıtım şirketinin yetkilisi olup olmadığının ticaret sicilinden sorularak belirlenmesi, sanığın hesap hareketlerinde para yatıran kişilerden tespit edilecek denetime elverişli olacak şekilde bir kaç kişinin beyanı alınıp parayı yatırma nedenlerinin araştırılması, ... hakkındaki suç duyurusunun akıbetinin araştırılması, bu dosyanın da derdest olması halinde iki dosyanın birleştirilmesi ve birlikte yargılama yapılması, sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş olup, Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Savcısı'nın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden, Bölge Adliyesi Mahkemesi hükmünün 5271 sayılı CMK'nın 302/2-4. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, bozmaya konu kararın niteliği de gözetilerek aynı kanunun 304/2. maddesi uyarınca dosyanın ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 08/06/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Sıkça Sorulan Sorular

BAM duruşma açmadan beraat kararı veremez mi?

Verebilir; ancak yalnızca "derhal beraat" imkanının bulunduğu hallerde. Delil değerlendirmesi yapılmaksızın dosyadan açıkça anlaşılıyorsa suçun oluşmadığı durumlarda CMK m. 280/1-a kapsamında duruşmasız beraat mümkündür. Delil değerlendirmesi gerektiren mahkûmiyet kararlarında ise duruşma açılması zorunludur.

Mahkûmiyet kararına karşı istinaf başvurusu nasıl yapılır?

İlk derece mahkemesi kararının tebliğinden itibaren 7 gün içinde gerekçeli veya gerekçesiz istinaf dilekçesi verilebilir. Hangi hüküm fıkralarına itiraz edildiği açıkça belirtilmeli; belirtilmeyen kısımlar usulü kazanılmış hak kapsamında kesinleşir.

BAM duruşma açarak karar verdiyse temyize taşınabilir mi?

Evet. CMK m. 280/2 uyarınca BAM tarafından duruşma sonucunda verilen kararlar temyize açıktır. Yargıtay bu kararları yalnızca hukuki yönden denetler.

BAM kararının bozulması ne anlama gelir?

Yargıtay'ın bozma kararı üzerine dosya ilgili BAM dairesine iade edilir. BAM, bu kez CMK m. 280/1-g ve 280/2 kapsamında duruşma açarak tarafları davet eder, delilleri değerlendirir ve yeniden hüküm kurar. Bu yeni hüküm de temyize açıktır.

Bu karardan sanık lehine yararlanılabilir mi?

Bu kararın bozma nedeni iki yönlüdür: BAM'ın usule aykırı biçimde duruşmasız beraat vermesi ve eksik soruşturma. BAM'ın duruşma açarak delilleri yeniden değerlendirmesi sanığa da kendi lehine delil sunma imkanı tanıyacaktır.

Dolandırıcılık suçunda suç kastı nasıl ispat edilir?

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için sanığın menfaat sağlamak amacıyla bilerek ve isteyerek hareket etmesi (kast) gerekir. Bu davada Yargıtay, hesap hareketlerinin araştırılmasını, telefon kaydının operatörden sorulmasını ve benzer davalarla birleştirme yapılmasını somut suç kastı araştırması için zorunlu görmüştür.

İstinafta tanık dinlenebilir mi?

Evet. BAM, CMK m. 280/1-g kapsamında duruşma açtığında ilk derece mahkemesi gibi tanık, bilirkişi ve diğer delilleri bizzat değerlendirme yetkisine sahiptir. Bu aşamada yeni delil sunulabilir ve ek araştırma yapılabilir.

Ceza Davası İstinaf ve Temyiz Süreçleri İçin Hukuki Destek Alın

İstinaf ve temyiz aşamalarında haklarınızı korumak için profesyonel hukuki destek alabilirsiniz.

Yukarıda aktarılan içtihat bilgilendirme amacı taşımaktadır. Her somut olay farklı özellikler taşıyabileceğinden hak kaybına uğramamanız adına bir hukuk bürosu ile iletişime geçip profesyonel destek almanızı öneririz. (KARTALHAN HUKUK BÜROSU)