• Anasayfa
  • Favorilere Ekle
  • Site Haritası

Ostim Kartalhan Hukuk & Danışmanlık

Av. Meltem Kartalhan

Kartalhan Hukuk & Danışmanlık

Av. Meltem Kartalhan

Adres: Ostim Osb Mah. 100. Yıl Bulvarı No:55 Ostim Prestij Plaza C Blok Daire:52 Ostim/Yenimahalle/Ankara

İletişim: 0532 136 67 54

Karşılıksız Çek Nasıl Tahsil Edilir?

Karşılıksız Çek Nedir?

Çek, ticari hayatta sıklıkla kullanılan ve kambiyo vasfı taşıyan bir ödeme aracıdır. Çekin bankaya ibraz edildiği tarihte, çek üzerinde yazan miktarın ilgili banka hesabında bulunmaması durumu karşılıksız çek olarak nitelendirilir. Karşılıksız çeke adli para cezası ve adli para cezasının ödenmemesi halinde hapis cezası verilmesine yönelik hükümler içeren 5941 sayılı Kanun da anayasaya aykırı olduğu gerekçesiyle 03.02.2012 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 6273 yasa ile değişikliğe gidilmiş ve çekin karşılıksız çıkması halinde hapis cezası kaldırılmıştı. Ancak 09.08.2016 tarihinde yürürlüğe giren 6728 sayılı Kanunun 63. maddesi ile 5941 sayılı Çek Kanunu’nun 5. maddesi ile karşılıksız çekte hapis cezası tekrar düzenlenmiştir.

Karşılıksız Çek Suçunun Oluşması Şartları

Karşılıksız çek suçunun oluşabilmesi için öncelikle kambiyo senedi vasfına haiz bir çekin varlığından bahsetmek gereklidir. Ardından kambiyo vasfına haiz olan çek süresi ibraz süreleri içerisinde bankaya ibraz edilmiş olmalıdır. Çekin arkasına karşılıksız olduğuna ilişkin ilgili banka tarafından şerh işlenmelidir. Karşılıksız çek suçu şikayete tabi bir suç olduğundan; çek sahibi, çeke " karşılıksızdır" işlemi yapılmasına sebebiyet veren kişi hakkında süresi içerisinde şikayette bulunmalıdır. Şikayet süresi, çekin karşılıksız olduğunun öğrenildiği tarihten itibaren 3 ay her halükarda fiilin işlendiği tarihten itibaren 1 yıldır.

ostim avukat

Karşılıksız Çek Suçu ve Cezası

Yukarıda sayılan bu şartlar yerine getirildiği takdirde çek düzenleyen kişi hakkında bazı yaptırımlar öngörülmüştür. Söz konusu yaptırım çek kanunununCeza sorumluluğu, çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı başlıklı 5. Maddesinde düzenlenmiştir.

MADDE 5 – (1) (Değişik: 15/7/2016-6728/63 md.) Üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanuni ibraz süresi içinde ibrazında, çekle ilgili olarak “karşılıksızdır” işlemi yapılmasına sebebiyet veren kişi hakkında, hamilin şikâyeti üzerine, her bir çekle ilgili olarak,
binbeşyüz güne kadar adli para cezasına hükmolunur. Ancak, hükmedilecek adli para cezası; çek bedelinin karşılıksız kalan miktarı, (…)(2) az olamaz. Mahkeme ayrıca, çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına; bu yasağın bulunması hâlinde, çek düzenleme ve çek hesabı açma
yasağının devamına hükmeder. Yargılama sırasında da resen mahkeme tarafından koruma tedbiri olarak çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına karar verilir. Çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı, çek hesabı sahibi gerçek veya tüzel kişi, bu tüzel kişi adına çek keşide edenler ve karşılıksız çekin bir sermaye şirketi adına düzenlenmesi durumunda ayrıca yönetim organı ile ticaret siciline tescil edilen şirket yetkilileri hakkında uygulanır.

Karşılıksız Çek Suçunda Görevli Ve Yetkili Mahkeme

Çeke "karşılıksızdır" işlemi yapılmasına sebebiyet veren kişi hakkında yapılacak olan şikayetlerde görevli mahkeme icra mahkemeleridir. Yetkili mahkeme konusunda kanun şikayetçi hamile seçimlik hak tanımıştır Yetkili mahkemeler; çekin tahsil için bankaya ibraz edildiği veya çek hesabının açıldığı banka şubesinin bulunduğu yer ya da hesap sahibinin yahut şikâyetçinin yerleşim yeri mahkemesidir. Ayrıca Karşılıksız çek suçunu şikayet ve dava hakkı çek hamiline aittir. Şikayet hakkını kullanmak isteyen hamil; yukarıda sayılan yetkili icra mahkemelerinden birini seçip şikayet hakkını kullanabilir.

Karşılıksız Çeklerin Tahsili

Geçerlilik şartlarını taşıyan ve karşılıksızdır işlemi yapılmış çekler hakkında kambiyo senetlerine özgü icra takibi yapılabilir. İcra takibine ek olarak çek hamili karşılıksız çek suçuna ilişkin şikayet hakkı kullandığında borçlu kişi cezai yaptırımla karşı karşıya kalacağından, ödenmeyen çekin tahsili kolaylaşır.

Yukarıda değinilmiş olan hususlar genel hatları ile kaleme alınmış olup; her somut olay birbirinden farklı özellikler taşıyabileceğinden hak kaybına uğramamanız adına bir hukuk bürosu ile iletişime geçip profesyonel destek almanızı öneririz.

ostim avukat